Po zakończeniu II wojny światowej polonistyka na Uniwersytecie we Lwowie rozwijała się w ramach działalności Katedry Filologii Słowiańskiej. Katedrą tą w latach 1944–1950 kierował znany slawista Iłarion Święcicki  (1876–1956), który wcześniej, w latach 1913–1919 oraz 1933–1939, był zatrudniony na Uniwersytecie Lwowskim jako docent prywatny.

Pod kierunkiem Święcickiego w drugiej połowie lat 40. XX wieku w Katedrze Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Lwowskiego ukształtowało się grono polonistów, którzy zdobyli wyższe wykształcenie jeszcze przed ustanowieniem na ziemiach zachodnioukraińskich władzy sowieckiej. Byli to wykładowcy języka polskiego Łukija Humecʹka (1901–1988) i Mychajło Onyszkewycz (1906–1971) oraz specjalista w zakresie historii literatury polskiej Edward Woroniecki (1886–1960). W latach 50. XX wieku w katedrze rozpoczęły pracę trzy kolejne wykładowczynie: Hanna Łastowecʹka (Denysiuk) (1923–2014), Ołeksandra Hrybowsʹka (1929–1984) i Iryna Hryka (Hryniw) (1929–2009). Z wyjątkiem Woronieckiego, pozostali pracownicy katedry nie ograniczali swojej działalności dydaktycznej i naukowej wyłącznie do polonistyki. Humecʹka, Onyszkewycz, Łastowecʹka i Hrybowsʹka nie tylko wykładali przedmioty z zakresu polonistyki, lecz także prowadzili badania obejmujące szerszą problematykę slawistyczną.

Humecʹka, która jeszcze w okresie międzywojennym ukończyła Uniwersytet Lwowski oraz Instytut Języka i Literatury Francuskiej w Tours (Francja), zajmowała się badaniem historii języka polskiego i ukraińskiego. W 1954 roku wraz z Janem Kiernickim opublikowała książkę Język polski. Podręcznik dla drugiej klasy szkoły początkowej (Kowno, 1954), która przez ćwierć wieku była wykorzystywana w szkołach polskich na terenie Litewskiej SRR (podręcznik wznowiono w 1970 roku). Z czasem badaczka została redaktorką Słownika polsko‑ukraińskiego (t. 1–2, Kijów, 1958–1960). Humecʹka łączyła działalność dydaktyczną na Uniwersytecie Lwowskim z pracą badawczą w strukturach Akademii Nauk URSR, do której ostatecznie przeszła w latach 50. XX w.

Onyszkewycz również był absolwentem Uniwersytetu Lwowskiego z okresu międzywojennego – ukończył studia w 1935 roku. Zainteresowania naukowe badacza koncentrowały się na historycznej fonetyce języka polskiego. W 1949 roku Onyszkewycz obronił rozprawę doktorską zatytułowaną Dźwięki języka polskiego w XII–XVI w. Przygotował ją na podstawie źródeł historycznych, które nie były wykorzystywane wcześniej w sowieckich badaniach nad historią języka polskiego. W latach 1956–1968 pełnił funkcję kierownika Katedry Filologii Słowiańskiej. Znaczącym wkładem Onyszkewycza w rozwój slawistyki była jego rozprawa habilitacyjna Szkice z leksykografii i leksykologii Bojkowszczyzny na podstawie danych ze Słownika dialektu bojkowskiego, którą obronił w 1967 roku. W pracy tej zbadał m.in. elementy polskie w dialekcie bojkowskim. Onyszkewycz napisał również szereg artykułów dotyczących leksykografii i fonetyki języka polskiego. Podejmował także problematykę zapożyczeń wschodniosłowiańskich w języku polskim oraz obecności polonizmów w dziełach Iwana Frankі.

Woroniecki zdobył wyższe wykształcenie na Uniwersytecie Jagiellońskim, który ukończył w 1908 roku, i miał za sobą wieloletnią współpracę z kulturalno‑oświatowymi wydawnictwami prasowymi oraz teatrami jeszcze w okresie austriackim i polskim (międzywojennym). W latach 20. i na początku lat 30. XX wieku pracował w przedstawicielstwach dyplomatycznych Polski we Francji i Szwajcarii. Woroniecki był zatrudniony w Katedrze Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1946–1958. W tym okresie napisał szereg prac poświęconych twórczości Adama Mickiewicza, Marii Konopnickiej, Leopolda Staffa. W 1950 roku, realizując polecenie Ministerstwa Edukacji Ukraińskiej SRR, opracował projekt programu nauczania literatury polskiej dla szkół średnich w Ukrainie, a w 1952 roku – już na polecenie Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego ZSRR – projekt programu nauczania literatury polskiej dla uniwersytetów w całym ZSRR. Woroniecki był także redaktorem podręcznika do nauki języka i literatury polskiej dla szkół średnich. Na początku lat 50. XX wieku odkrył w dziale rękopisów Biblioteki im. Wasyla Stefanyka we Lwowie rękopis słownika Alojzego Osińskiego (1770–1842) Bogactwa mowy polskiej, o którym napisał trzy artykuły naukowe opublikowane w 1959 roku w Polsce w czasopismach „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” oraz „Poradnik Językowy”. W 1958 roku Woroniecki odszedł z Uniwersytetu Lwowskiego i wyjechał do Polski.

Hrybowsʹka była zatrudniona na Uniwersytecie Lwowskim w latach 1953–1984, najpierw w Katedrze Filologii Rosyjskiej, a następnie w Katedrze Filologii Słowiańskiej. Obroniona w 1959 roku praca doktorska badaczki zatytułowana Eliza Orzeszkowa i literatura rosyjska była poświęcona recepcji twórczości polskiej pisarki w rosyjskiej przestrzeni kulturowej. Inne prace naukowe Hrybowsʹkiej dotyczyły dzieł Stefana Żeromskiego, w szczególności wpływu literatury rosyjskiej i ukraińskiej na jego twórczość, a także recepcji literatury rosyjskiej w polskiej krytyce literackiej początku XX wieku.

Łastowecʹka (Denysiuk) pracowała w Katedrze Filologii Słowiańskiej najpierw na stanowisku wykładowczyni (1954–1960), później – jako p. o. docentki (1960–1965), a następnie jako docentka (1965–1973). Specjalizacją naukową Łastowecʹkiej (Denysiuk) było językoznawstwo; wykładała gramatykę historyczną języka polskiego. Została zwolniona z pracy na Uniwersytecie Lwowskim w 1973 roku w ramach kampanii przeciwko „ukraińskiemu burżuazyjnemu nacjonalizmowi”. Dziekan Wydziału Filologicznego uzasadnił tę decyzję tym, że Łastowecʹka wykazywała  „obojętność wobec prowadzenia pracy ideowo‑wychowawczej ze studentami”.

Hryka (Hryniw), która pracowała w Katedrze Filologii Słowiańskiej w latach 1956–2001 (z dłuższymi przerwami w późniejszym okresie), nauczała języka i literatury polskiej. Jej zainteresowania naukowe skupiały się przede wszystkim na twórczości Leona Kruczkowskiego oraz na prozie Józefa Ignacego Kraszewskiego o tematyce społeczno‑politycznej.

Poloniści z Katedry Filologii Słowiańskiej podejmowali zarówno badania nad szerszą problematyką slawistyczną, jak i działalność dydaktyczną obejmującą nauczanie różnych języków słowiańskich. Na przykład Łastowecʹka nauczała gramatyki historycznej zarówno języka polskiego, jak i czeskiego. Onyszkewycz, który prowadził wykłady z polskiego językoznawstwa, wniósł istotny wkład w rozwój ukraińskiej i słowiańskiej leksykografii oraz dialektologii poprzez opracowanie Słownika dialektów bojkowskich (Kijów, 1984). Hrybowsʹka zajmowała się nie tylko literaturoznawstwem polonistycznym (w szczególności twórczością Elizy Orzeszkowej, Gabrieli Zapolskiej i Stefana Żeromskiego), ale także bułgarystyką, pisała również o ukraińsko‑bułgarskich kontaktach literackich.

W latach 70.–90. XX w. do polonistycznego grona wykładowców Katedry Filologii Słowiańskiej dołączyli: Jewhenija Czyrwa (1939–2022), Switłana Parfʹonowa, Lubow Fedyk (bohemistka, która wykładała również historię języka polskiego), Wałentyna Walʹczuk, Mykoła Jarmoluk (specjalista w zakresie języka polskiego i bułgarskiego), Natalija Mojsewycz, Ludmyła Petruchina (1951–2010), Natalija Wowczenko, Ałła Krawczuk, Ołeksandra (Łesia) Biłenʹka‑Swystowycz, Wasylʹ Chimjak, a nieco później – Natalija Wus, Olʹha Huta, Chrystyna Stelʹmach (wykładowczyni języka i literatury polskiej oraz serbskiej) i Ostap Sływynsʹkyj (polonista i bułgarysta).

Badania językoznawcze pracowników Katedry Filologii Słowiańskiej koncentrowały się w tym okresie przede wszystkim na zagadnieniach polskiej terminologii i frazeologii, natomiast badania literaturoznawcze dotyczyły literatury modernizmu i postmodernizmu oraz twórczości kobiet. W katedrze obroniono szereg rozpraw doktorskich o tematyce polonistycznej. W 1989 roku Parfʹonowa doktoryzowała się na podstawie pracy zatytułowanej Kształtowanie się polskiej terminologii naukowo‑technicznej od połowy XVIII do połowy XIX w. (nazwy narzędzi). Walczuk w obronionym w 1994 roku doktoracie pt. Analiza komparatywnych frazeologizmów języka polskiego zawierających czasowniki na określenie ruchu (z wykorzystaniem materiału ukraińskiego) zbadała specyfikę semantyki wspomnianych struktur porównawczych. Rozprawa doktorska Krawczuk z 1999 roku zatytułowana Frazeologia polska z członem onomastycznym była poświęcona semantycznej strukturze polskich frazeologizmów (rozumianych w znaczeniu szerokim) zawierających nazwę własną; w pracy dostrzeżono rolę komponentu onomastycznego w kształtowaniu znaczenia związku frazeologicznego, a także dokonano porównania polskiej i ukraińskiej frazeologii onomastycznej. Badaczka literatury Petruchina, która w 2000 roku obroniła pracę doktorską pt. Obrazy przyrody jako stany egzystencji w poezji (na materiale polskim i ukraińskim), przeanalizowała toposy natury w poezji polskiej i ukraińskiej XIX i początku XX wieku

Pod koniec XX i na początku XXI wieku poloniści z Katedry Filologii Słowiańskiej – samodzielnie lub we współautorstwie – opublikowali szereg podręczników i pomocy dydaktycznych dla szkół  średnich i uniwersytetów, m.in. Iryna Hryniw, Iwan Denysiuk, Andrij Skocʹ Literatura. Podręcznik dla klasy 9 (Lviv, 1989), Jewhenija Czyrwa, Teodozij Starak Język polski. Dla klas 8–9 (Lviv, 1996), Łesia) Biłenʹka‑Swystowycz, Mykoła Jarmoluk Uczę się polskiego. Podręcznik języka polskiego dla uczniów 5–7 klasy ukraińskich szkół średnich (Kijów, 1998), Wasylʹ Chimjak Już coś potrafię. Pomoce dydaktyczne dla wydziałów humanistycznych (Lwów, 2003), Łesia Biłenʹka‑Swystowycz, Lubow Horbenko, Nadija Zajaczkiwsʹka, Ukraińsko‑polski i polsko‑ukraiński słownik (Lwów, 2004).

Zatem w okresie sowieckim, kiedy na uczelni nie istniały odrębne katedry polonistyki, Katedra Filologii Słowiańskiej zapewniała nauczanie języka i literatury polskiej, wydawała podręczniki do nauki języka polskiego, a co najważniejsze – kształciła kadry, które stały się zapleczem dla utworzonej wiosną 2004 roku nowej Katedry Filologii Polskiej.

Alla Kravchuk