{"id":616,"date":"2026-07-29T13:12:05","date_gmt":"2026-07-29T11:12:05","guid":{"rendered":"https:\/\/ijpp.secretcats.pl\/?page_id=616"},"modified":"2026-10-09T15:02:55","modified_gmt":"2026-10-09T13:02:55","slug":"wilhelm-bruchnalski","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wilhelm-bruchnalski\/","title":{"rendered":"\u0412\u0456\u043b\u044c\u0433\u0435\u043b\u044c\u043c \u0411\u0440\u0443\u0445\u043d\u0430\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0438\u0439"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n
\n
\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t\t

Wybrane sylwetki polonist\u00f3w lwowskich do 1939 roku<\/h1>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n<\/div>\n\n<\/div>\n
\n
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Wilhelm Bruchnalski. \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikipedia<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t

Wilhelm Bruchnalski<\/h1>\n\t\t\t\t\t

Wilhelm Adolf Bruchnalski<\/strong> (1859\u20131938) \u2013 polonista, historyk literatury, badacz literatury staropolskiej, tw\u00f3rczo\u015bci Adama Mickiewicza, Zygmunta Krasi\u0144skiego oraz historii dziennikarstwa galicyjskiego; profesor Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1904\u20131931.<\/p>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Urodzi\u0142 si\u0119 21 maja 1859 roku we Lwowie. Uko\u0144czy\u0142 III Gimnazjum im. Franciszka J\u00f3zefa we Lwowie (1878). Studiowa\u0142 na Wydziale Prawniczym (1878\u20131882) oraz na Wydziale Filozoficznym (1882\u20131886) Uniwersytetu Lwowskiego. By\u0142 uczniem Romana Pilata (1846\u20131906), pod kt\u00f3rego kierunkiem obroni\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105 na temat \u015alady wp\u0142ywu literatury obcej na polsk\u0105 w XV i na pocz\u0105tku XVI wieku<\/em>. W latach 1885\u20131887 oraz 1887\u20131906 pracowa\u0142 w Zak\u0142adzie Narodowym im. Ossoli\u0144skich we Lwowie.<\/p>

Prac\u0119 na Uniwersytecie Lwowskim rozpocz\u0105\u0142 w 1900 roku. Kolejno pe\u0142ni\u0142 funkcje docenta (1900\u20131904), profesora nadzwyczajnego (1904\u20131907) oraz profesora zwyczajnego (1907\u20131931). W latach 1904\u20131931 pe\u0142ni\u0142 nieprzerwanie funkcj\u0119 kierownika Katedry J\u0119zyka i Literatury Polskiej. W roku akademickim 1912\/1913 by\u0142 dziekanem Wydzia\u0142u Filozoficznego.<\/p>

Zainteresowania naukowe Bruchnalskiego dotyczy\u0142y historii literatury staropolskiej, literatury polskiej okresu romantyzmu, w szczeg\u00f3lno\u015bci tw\u00f3rczo\u015bci Mickiewicza, a tak\u017ce polskiego dziennikarstwa i \u017cycia kulturalnego w Galicji w XIX wieku. G\u0142\u00f3wne prace: Rozw\u00f3j tw\u00f3rczo\u015bci pisarskiej Mik. Reja<\/em> (Krak\u00f3w, 1907), Wizja Krasi\u0144skiego<\/em> (Lw\u00f3w, 1913), Zak\u0142adu Narodowego imienia Ossoli\u0144skich ustawy, przywileje i rzeczy dziej\u00f3w jego dotycz\u0105ce<\/em> (Lw\u00f3w, 1928), Mi\u0119dzy \u015bredniowieczem i romantyzmem<\/em> (Warszawa, 1975).<\/p>

Uczniami Bruchnalskiego byli: Juliusz Kleiner (1886\u20131957), Stanis\u0142aw Adamczewski (1883\u20131952), Wac\u0142aw Borowy (1890\u20131950), Karol Badecki (1886\u20131953), Stanis\u0142aw Kot (1885\u20131975), J\u00f3zef Stachowicz (1900\u20131985).<\/p>

By\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli (1886) i przewodnicz\u0105cym (1900\u20131905, 1918\u20131934) Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza. By\u0142 tak\u017ce wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem organu tego towarzystwa \u2013 czasopisma \u201ePami\u0119tniki Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza\u201d, kt\u00f3re przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej w \u201ePami\u0119tnik Literacki\u201d. W latach 1917\u20131926 Bruchnalski sta\u0142 na czele Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego we Lwowie. W 1907 roku pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 redaktora naczelnego czasopisma \u201eLud\u201d, organu tego stowarzyszenia. By\u0142 przewodnicz\u0105cym Zwi\u0105zku Teatr\u00f3w i Ch\u00f3r\u00f3w W\u0142o\u015bcia\u0144skich (1909\u20131914).<\/p>

Zmar\u0142 9 grudnia 1938 roku we Lwowie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t

Literatura:<\/h2>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Kolbuszewski Kazimierz. \u015ap. Wilhelm Bruchnalski [Nekrolog] \/\/ Pami\u0119tnik Literacki. 1938. R. 35. Z. 1\u20134. S. 1\u20135; \u0141empicki Stanis\u0142aw. \u015ap. Wilhelm Bruchnalski [Nekrolog] \/\/ Kwartalnik Historyczny. 1939. R. 53. Z. 1. S. 1\u20137; W\u0142adys\u0142aw Szyszkowski. Wilhelm Bruchnalski (1859\u20131938) \/\/ Pami\u0119tnik Literacki. 1963. R. 53. Z. 3. S. 89\u201394; Kleiner Juliusz. Wilhelm Bruchnalski [Konterfekt uczonego] \/\/ Wilhelm Bruchnalski. Mi<\/em>\u0119<\/em>dzy<\/em> \u015b<\/em>riedniowieczem<\/em> i<\/em> romantyzmem<\/em>, wyb\u00f3r i oprac. Jerzy Starnawski. Warszawa, 1975. S. 5\u201318; Starnawski Jerzy. Sylwetki lwowskich historyk\u00f3w literatury. L\u00f3d\u017a, 1997; \u0406\u0441\u0430\u0454\u0432\u0438\u0447 \u042f\u0440\u043e\u0441\u043b\u0430\u0432. \u0411\u0440\u0443\u0445\u043d\u0430\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0438\u0439 \u0412\u0456\u043b\u044c\u0433\u0435\u043b\u044c\u043c \/\/ \u0415\u043d\u0446\u0438\u043a\u043b\u043e\u043f\u0435\u0434\u0456\u044f \u0441\u0443\u0447\u0430\u0441\u043d\u043e\u0457 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438. \u0422. 3. \u041a\u0438\u0457\u0432, 2004. \u0421. 496; \u041a\u0440\u0430\u0432\u0447\u0443\u043a \u0410\u043b\u043b\u0430. \u0411\u0440\u0443\u0445\u043d\u0430\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0438\u0439 \u0412\u0456\u043b\u044c\u0433\u0435\u043b\u044c\u043c \u0410\u0434\u043e\u043b\u044c\u0444 \/\/ \u0415\u043d\u0446\u0438\u043a\u043b\u043e\u043f\u0435\u0434\u0456\u044f \u041b\u044c\u0432\u0456\u0432\u0441\u044c\u043a\u043e\u0433\u043e \u0443\u043d\u0456\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u0442\u0435\u0442\u0443. \u0422. 1. \u041b\u044c\u0432\u0456\u0432, 2011. \u0421. 244; Chrostek Mariusz. Z\u0142ote lata polonistyki lwowskiej (1919\u20131939). Rzesz\u00f3w, 2016; Grz\u0119da Ewa. Filologia polska \u2013 literaturoznawstwo na Uniwersytecie Lwowskim do 1914 r. \/\/ Dzieje humanistyki lwowskiej 1661\u20131946 (z dwona interaktywnymi inwentarzami). T. 1. Nauki filologiczne. Pod red. Anny D\u0105browskiej i Heleny Masztalerz. Wroc\u0142aw, 2025. S. 67\u201398. Publikacja dost\u0119pna: https:\/\/repozytorium.uni.wroc.pl<\/a>; Chrostek Mariusz. Filologia polska \u2013 literaturoznawstwo na Uniwersytecie Lwowskim w latach 1914\u20131946 \/\/ Dzieje humanistyki lwowskiej 1661\u20131946 (z dwona interaktywnymi inwentarzami). T. 1. Nauki filologiczne. Pod red. Anny D\u0105browskiej i Heleny Masztalerz. Wroc\u0142aw, 2025. S. 99\u2013144. Publikacja dost\u0119pna:https:\/\/repozytorium.uni.wroc.pl<\/a> <\/span><\/p>\n\n

Alla <\/span>Kravchuk<\/span><\/o:p><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wybrane sylwetki polonist\u00f3w lwowskich do 1939 roku Wilhelm Bruchnalski. \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikipedia Wilhelm Bruchnalski Wilhelm Adolf Bruchnalski (1859\u20131938) \u2013 polonista, historyk literatury, badacz literatury staropolskiej, tw\u00f3rczo\u015bci Adama Mickiewicza, Zygmunta Krasi\u0144skiego oraz historii dziennikarstwa galicyjskiego; profesor Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1904\u20131931. Urodzi\u0142 si\u0119 21 maja 1859 roku we Lwowie. Uko\u0144czy\u0142 III Gimnazjum im. Franciszka J\u00f3zefa we Lwowie (1878). Studiowa\u0142 na Wydziale Prawniczym (1878\u20131882) oraz na Wydziale Filozoficznym (1882\u20131886) Uniwersytetu Lwowskiego. By\u0142 uczniem Romana Pilata (1846\u20131906), pod kt\u00f3rego kierunkiem obroni\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105 na temat \u015alady wp\u0142ywu literatury obcej na polsk\u0105 w XV i na pocz\u0105tku XVI wieku. W latach 1885\u20131887 oraz 1887\u20131906 pracowa\u0142 w Zak\u0142adzie Narodowym im. Ossoli\u0144skich we Lwowie. Prac\u0119 na Uniwersytecie Lwowskim rozpocz\u0105\u0142 w 1900 roku. Kolejno pe\u0142ni\u0142 funkcje docenta (1900\u20131904), profesora nadzwyczajnego (1904\u20131907) oraz profesora zwyczajnego (1907\u20131931). W latach 1904\u20131931 pe\u0142ni\u0142 nieprzerwanie funkcj\u0119 kierownika Katedry J\u0119zyka i Literatury Polskiej. W roku akademickim 1912\/1913 by\u0142 dziekanem Wydzia\u0142u Filozoficznego. Zainteresowania naukowe Bruchnalskiego dotyczy\u0142y historii literatury staropolskiej, literatury polskiej okresu romantyzmu, w szczeg\u00f3lno\u015bci tw\u00f3rczo\u015bci Mickiewicza, a tak\u017ce polskiego dziennikarstwa i \u017cycia kulturalnego w Galicji w XIX wieku. G\u0142\u00f3wne prace: Rozw\u00f3j tw\u00f3rczo\u015bci pisarskiej Mik. Reja (Krak\u00f3w, 1907), Wizja Krasi\u0144skiego (Lw\u00f3w, 1913), Zak\u0142adu Narodowego imienia Ossoli\u0144skich ustawy, przywileje i rzeczy dziej\u00f3w jego dotycz\u0105ce (Lw\u00f3w, 1928), Mi\u0119dzy \u015bredniowieczem i romantyzmem (Warszawa, 1975). Uczniami Bruchnalskiego byli: Juliusz Kleiner (1886\u20131957), Stanis\u0142aw Adamczewski (1883\u20131952), Wac\u0142aw Borowy (1890\u20131950), Karol Badecki (1886\u20131953), Stanis\u0142aw Kot (1885\u20131975), J\u00f3zef Stachowicz (1900\u20131985). By\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli (1886) i przewodnicz\u0105cym (1900\u20131905, 1918\u20131934) Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza. By\u0142 tak\u017ce wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem organu tego towarzystwa \u2013 czasopisma \u201ePami\u0119tniki Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza\u201d, kt\u00f3re przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej w \u201ePami\u0119tnik Literacki\u201d. W latach 1917\u20131926 Bruchnalski sta\u0142 na czele Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego we Lwowie. W 1907 roku pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 redaktora naczelnego czasopisma \u201eLud\u201d, organu tego stowarzyszenia. By\u0142 przewodnicz\u0105cym Zwi\u0105zku Teatr\u00f3w i Ch\u00f3r\u00f3w W\u0142o\u015bcia\u0144skich (1909\u20131914). Zmar\u0142 9 grudnia 1938 roku we Lwowie. Literatura: Kolbuszewski Kazimierz. \u015ap. Wilhelm Bruchnalski [Nekrolog] \/\/ Pami\u0119tnik Literacki. 1938. R. 35. Z. 1\u20134. S. 1\u20135; \u0141empicki Stanis\u0142aw. \u015ap. Wilhelm Bruchnalski [Nekrolog] \/\/ Kwartalnik Historyczny. 1939. R. 53. Z. 1. S. 1\u20137; W\u0142adys\u0142aw Szyszkowski. Wilhelm Bruchnalski (1859\u20131938) \/\/ Pami\u0119tnik Literacki. 1963. R. 53. Z. 3. S. 89\u201394; Kleiner Juliusz. Wilhelm Bruchnalski [Konterfekt uczonego] \/\/ Wilhelm Bruchnalski. Mi\u0119dzy \u015briedniowieczem i romantyzmem, wyb\u00f3r i oprac. Jerzy Starnawski. Warszawa, 1975. S. 5\u201318; Starnawski Jerzy. Sylwetki lwowskich historyk\u00f3w literatury. L\u00f3d\u017a, 1997; \u0406\u0441\u0430\u0454\u0432\u0438\u0447 \u042f\u0440\u043e\u0441\u043b\u0430\u0432. \u0411\u0440\u0443\u0445\u043d\u0430\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0438\u0439 \u0412\u0456\u043b\u044c\u0433\u0435\u043b\u044c\u043c \/\/ \u0415\u043d\u0446\u0438\u043a\u043b\u043e\u043f\u0435\u0434\u0456\u044f \u0441\u0443\u0447\u0430\u0441\u043d\u043e\u0457 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438. \u0422. 3. \u041a\u0438\u0457\u0432, 2004. \u0421. 496; \u041a\u0440\u0430\u0432\u0447\u0443\u043a \u0410\u043b\u043b\u0430. \u0411\u0440\u0443\u0445\u043d\u0430\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0438\u0439 \u0412\u0456\u043b\u044c\u0433\u0435\u043b\u044c\u043c \u0410\u0434\u043e\u043b\u044c\u0444 \/\/ \u0415\u043d\u0446\u0438\u043a\u043b\u043e\u043f\u0435\u0434\u0456\u044f \u041b\u044c\u0432\u0456\u0432\u0441\u044c\u043a\u043e\u0433\u043e \u0443\u043d\u0456\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u0442\u0435\u0442\u0443. \u0422. 1. \u041b\u044c\u0432\u0456\u0432, 2011. \u0421. 244; Chrostek Mariusz. Z\u0142ote lata polonistyki lwowskiej (1919\u20131939). Rzesz\u00f3w, 2016; Grz\u0119da Ewa. Filologia polska \u2013 literaturoznawstwo na Uniwersytecie Lwowskim do 1914 r. \/\/ Dzieje humanistyki lwowskiej 1661\u20131946 (z dwona interaktywnymi inwentarzami). T. 1. Nauki filologiczne. Pod red. Anny D\u0105browskiej i Heleny Masztalerz. Wroc\u0142aw, 2025. S. 67\u201398. Publikacja dost\u0119pna: https:\/\/repozytorium.uni.wroc.pl; Chrostek Mariusz. Filologia polska \u2013 literaturoznawstwo na Uniwersytecie Lwowskim w latach 1914\u20131946 \/\/ Dzieje humanistyki lwowskiej 1661\u20131946 (z dwona interaktywnymi inwentarzami). T. 1. Nauki filologiczne. Pod red. Anny D\u0105browskiej i Heleny Masztalerz. Wroc\u0142aw, 2025. S. 99\u2013144. Publikacja dost\u0119pna:https:\/\/repozytorium.uni.wroc.pl  Alla Kravchuk<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-616","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=616"}],"version-history":[{"count":40,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3071,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/616\/revisions\/3071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}