{"id":598,"date":"2026-07-29T13:08:34","date_gmt":"2026-07-29T11:08:34","guid":{"rendered":"https:\/\/ijpp.secretcats.pl\/?page_id=598"},"modified":"2026-10-11T14:03:30","modified_gmt":"2026-10-11T12:03:30","slug":"lata-2004-2026","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/lata-2004-2026\/","title":{"rendered":"2004\u20132026 \u0440\u043e\u043a\u0438"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n
\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t\t

\u0406\u0441\u0442\u043e\u0440\u0456\u044f \u043b\u044c\u0432\u0456\u0432\u0441\u044c\u043a\u043e\u0457 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0456\u0441\u0442\u0438\u043a\u0438<\/h1>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n<\/div>\n
\n
\n\t\t
\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t

Lata 2004 \u20132026<\/h2>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Katedra Filologii Polskiej na Narodowym Uniwersytecie Lwowskim im. Iwana Franki<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

1 kwietnia 2004 roku na Narodowym Uniwersytecie Lwowskim im. Iwana Franki, w wyniku podzia\u0142u Katedry Filologii S\u0142owia\u0144skiej, utworzono odr\u0119bn\u0105 Katedr\u0119 Filologii Polskiej, kt\u00f3rej kierowniczk\u0105 zosta\u0142a A\u0142\u0142a Krawczuk (pe\u0142ni\u0142a t\u0119 funkcj\u0119 w latach 2004\u20132024). Powo\u0142anie samodzielnej jednostki organizacyjnej oznacza\u0142o nowy etap w rozwoju lwowskiej polonistyki, zar\u00f3wno w wymiarze dydaktycznym, jak i naukowym. Do nowej jednostki przeszli: O\u0142eksandra (\u0141esia) Bi\u0142en\u02b9ka\u2011Swystowycz, Wasyl\u02b9 Chimjak, Jewhenija Czyrwa (1939\u20132022), Ol\u02b9ha Huta, Ludmy\u0142a Petruchina (1951\u20132010), Ostap S\u0142ywyns\u02b9kyj, Chrystyna Stel\u02b9mach, Natalija Wus. W kolejnych latach grono pracownik\u00f3w zasili\u0142y absolwentki lwowskiej polonistyki: Julija Dil\u02b9na (Stefanyszyn), Iryna Frys, Ulana Jewczuk, \u0141esia Korol\u02b9, Oksana \u0141ozyns\u02b9ka, Chrystyna Niko\u0142ajczuk, Oksana Ohori\u0142ko, Julija Sahata, Iryna Szewczyk (Bundza), O\u0142esia Zadworniak (S\u0142ywyns\u02b9ka). Od 2024 roku funkcj\u0119 kierowniczki katedry pe\u0142ni dr \u0141ozyns\u02b9ka, natomiast w sk\u0142ad katedry wchodz\u0105: mgr Bi\u0142e\u0144ka\u2011Swystowycz, dr Bundza, dr Jewczuk, mgr Korol\u02b9, prof. Krawczuk, dr Niko\u0142ajczuk, mgr S\u0142ywyns\u02b9ka, dr Stefanyszyn, dr Stel\u02b9mach. Zesp\u00f3\u0142 zosta\u0142 ponadto uzupe\u0142niony o nowe wyk\u0142adowczynie: dr Ol\u02b9ha Fy\u0142ypec\u02b9, dr Ulana \u0141ewko, mgr Ol\u02b9ha Tuz, mgr Swit\u0142ana Wynnyczenko i dr Nadija Zajaczkiws\u02b9ka.<\/p>

Nowsze badania j\u0119zykoznawcze w Katedrze Filologii Polskiej opieraj\u0105 si\u0119 na obszernych bazach danych, przede wszystkim na korpusach tekst\u00f3w. Oznacza to wyra\u017ane przesuni\u0119cie od tradycyjnych metod analizy ku badaniom korpusowym. Uzyskane wyniki maj\u0105 istotne zastosowanie praktyczne, zw\u0142aszcza w glottodydaktyce j\u0119zyka polskiego i ukrai\u0144skiego.<\/p>

Pod kierunkiem profesor Krawczuk stopie\u0144 naukowy doktora w zakresie j\u0119zykoznawstwa polonistycznego uzyska\u0142o siedem polonistek lwowskich, a tak\u017ce dwie osoby z innych o\u015brodk\u00f3w: Andrij Mok\u0142ycia (Wo\u0142y\u0144ski Uniwersytet Narodowy im. \u0141esi Ukrainki, 2006) oraz Marija Zelins\u02b9ka (Pa\u0144stwowy Uniwersytet Pedagogiczny im. Iwana Franki w Drohobyczu, 2018).<\/p>

Jednym z najwa\u017cniejszych obszar\u00f3w j\u0119zykoznawczych bada\u0144 korpusowych lwowskiego o\u015brodka sta\u0142a si\u0119 frazeologia. Praca doktorska Sahatej Dynamiczne procesy we wsp\u00f3\u0142czesnej frazeologii polskiej z komponentem animalistycznym<\/em> (2013) ukazuje rozw\u00f3j frazeologii animalistycznej i zachodz\u0105ce w niej innowacje. \u0141ozyns\u02b9ka w rozprawie Polska frazeologia kinematyczna okre\u015blaj\u0105ca emocje: struktura, semantyka, funkcjonowanie<\/em> (2014) analizowa\u0142a innowacje frazeologiczne zwi\u0105zane z gestami, mimik\u0105 i ruchami cia\u0142a. Niko\u0142ajczuk w doktoracie Struktura pola semantycznego polskiej frazeologii na oznaczenie okres\u00f3w \u017cycia cz\u0142owieka<\/em> (2015) bada\u0142a frazeologi\u0119 odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do poszczeg\u00f3lnych okres\u00f3w \u017cycia, wskazuj\u0105c m.in. na pozytywne konotacje okre\u015ble\u0144 os\u00f3b starszych. Stefanyszyn w pracy Innowacje frazeologiczne we wsp\u00f3\u0142czesnej prozie polskiej<\/em> (2016) zaj\u0119\u0142a si\u0119 odst\u0119pstwami od skodyfikowanej normy frazeologicznej w tekstach literackich. Bundza w rozprawie Funkcjonowanie rzeczownik\u00f3w singularia tantum we wsp\u00f3\u0142czesnym j\u0119zyku polskim<\/em> (2019) analizowa\u0142a u\u017cycia ich form liczby mnogiej, odnosz\u0105cych si\u0119 m.in. do uczu\u0107 i stan\u00f3w cz\u0142owieka.<\/p>

Kolejnym kierunkiem bada\u0144 jest funkcjonowanie polszczyzny na terenie Ukrainy. Ohori\u0142ko analizowa\u0142a struktury sk\u0142adniowe odbiegaj\u0105ce od normy og\u00f3lnopolskiej w prasie wydawanej po polsku w Ukrainie (praca doktorska Specyfika sk\u0142adniowa tekst\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej prasy polskoj\u0119zycznej w Ukrainie<\/em>, 2014), a Zelins\u02b9ka \u2013 kompetencj\u0119 komunikacyjn\u0105 uczni\u00f3w polskich szk\u00f3\u0142 sobotnich deklaruj\u0105cych polskie pochodzenie (doktorat i monografia Kompetencja komunikacyjna m\u0142odych u\u017cytkownik\u00f3w j\u0119zyka polskiego w zachodnich obwodach Ukrainy<\/em>, 2018). Korol\u02b9 bada\u0142a problemy gramatyczne w polszczy\u017anie uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 z polskim j\u0119zykiem nauczania, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem interferencji ukrai\u0144skiej. Krawczuk analizowa\u0142a odst\u0119pstwa od normy og\u00f3lnopolskiej w polszczy\u017anie os\u00f3b polskiego pochodzenia w Ukrainie oraz student\u00f3w i uczni\u00f3w ucz\u0105cych si\u0119 polskiego jako obcego, a tak\u017ce odst\u0119pstwa fleksyjne i sk\u0142adniowe oraz formy grzeczno\u015bciowe w polskoj\u0119zycznej prasie ukrai\u0144skiej. Badania te dokumentuj\u0105 skutki polsko\u2011ukrai\u0144skiego kontaktu j\u0119zykowego i zr\u00f3\u017cnicowanie wsp\u00f3\u0142czesnej polszczyzny w Ukrainie.<\/p>

Obroniony w 2024 roku doktorat Fy\u0142ypec\u02b9 J\u0119zykowy autostereotyp Polaka i heterostereotyp Ukrai\u0144ca w \u015brodowisku m\u0142odzie\u017cy akademickiej w Polsce (na materiale ankietowania z lat 2018\u201320<\/em>2<\/em>0)<\/em> przedstawia analiz\u0119 wyobra\u017ce\u0144 polskich student\u00f3w o Polakach i Ukrai\u0144cach, opart\u0105 na ponad dw\u00f3ch tysi\u0105cach ankiet. Doktorantka S\u0142ywyns\u02b9ka finalizuje podobne metodologicznie badania po\u015bwi\u0119cone postrzeganiu w\u0142adzy przez polskich student\u00f3w (Koncept \u201ew\u0142adza\u201d we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015brodowisku studenckim Polski<\/em>), oparte na ankietach ponad o\u015bmiuset student\u00f3w siedmiu polskich uniwersytet\u00f3w. Badania te poszerzaj\u0105 zainteresowania katedry o j\u0119zykowy obraz \u015bwiata oraz mechanizmy kszta\u0142towania autostereotyp\u00f3w i heterostereotyp\u00f3w.<\/p>

Badania literaturoznawcze pracownik\u00f3w Katedry Filologii Polskiej zwi\u0105zane s\u0105 przede wszystkim z literatur\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Frys, autorka pracy doktorskiej Neomitologizm tw\u00f3rczo\u015bci prozatorskiej Tadeusza Nowaka<\/em> (2009), analizowa\u0142a mitologemy w tw\u00f3rczo\u015bci pisarza, a p\u00f3\u017aniej zajmowa\u0142a si\u0119 literatur\u0105 \u017cydowsk\u0105 Lwowa. O\u0142esia Nachlik (Saczok) w doktoracie i monografii Ukrai\u0144ska recepcja kulturowo\u2011aksjologiczna literatury polskiej XX wieku<\/em> (2021) bada\u0142a recepcj\u0119 polskiej prozy artystycznej i eseistyki w Ukrainie, uwzgl\u0119dniaj\u0105c orygina\u0142y i przek\u0142ady ukrai\u0144skie. Jewczuk w doktoracie Pami\u0119\u0107 historyczna w polskiej powie\u015bci ko\u0144ca XX \u2013 pocz\u0105tku XXI wieku<\/em> (2024) analizowa\u0142a wsp\u00f3\u0142czesny dyskurs pami\u0119ci historycznej i jego przemiany po 1989 roku. Badania Stel\u02b9mach obejmuj\u0105 studia genderowe oraz polsk\u0105 literatur\u0119 i kultur\u0119 Lwowa. \u0141ewko zajmuje si\u0119 problematyk\u0105 miasta w literaturze i nowych mediach \u0456 literatur\u0105 fantastyczn\u0105. S\u0142ywyns\u02b9kyj rozwija\u0142 badania slawistyczne i polonistyczne, obejmuj\u0105ce m.in. komunikacyjne aspekty tekstu literackiego, antropologi\u0119 literatury, polityk\u0119 pami\u0119ci oraz polsko\u2011ukrai\u0144skie relacje literackie, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie wojny.<\/p>

Osobnym kierunkiem s\u0105 teoretyczne i praktyczne problemy przek\u0142adoznawstwa (Bi\u0142e\u0144ka\u2011Swystowycz, Bundza, S\u0142ywyns\u02b9kyj, Stefanyszyn, Stelnmach, Wynnyczenko, Zajaczkiws\u02b9ka). Pracownicy katedry s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142autorami lub redaktorami kilku s\u0142ownik\u00f3w.<\/p>

Dorobek naukowy j\u0119zykoznawc\u00f3w i literaturoznawc\u00f3w z Katedry Filologii Polskiej jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 dorobku polonistyki \u015bwiatowej. Sprzyjaj\u0105 temu dost\u0119p do du\u017cych zdigitalizowanych baz danych oraz rozw\u00f3j mi\u0119dzynarodowej wymiany naukowej. Szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015b\u0107 bada\u0144 ukrai\u0144skich polonist\u00f3w stanowi ich wieloj\u0119zyczno\u015b\u0107 i znajomo\u015b\u0107 dw\u00f3ch kultur, umo\u017cliwiaj\u0105ce pog\u0142\u0119bion\u0105 analiz\u0119 wzajemnych wp\u0142yw\u00f3w j\u0119zykowych i kulturowych oraz dostrze\u017cenie zjawisk nie zawsze oczywistych dla rodzimych u\u017cytkownik\u00f3w polszczyzny.<\/p>

Katedra Filologii Polskiej sta\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnym o\u015brodkiem bada\u0144 z zakresu glottodydaktyki polonistycznej w Ukrainie i poza jej granicami. Badano m.in. interferencje fonetyczne, fleksyjne, sk\u0142adniowe, s\u0142owotw\u00f3rcze i leksykalne oraz b\u0142\u0119dy pragmatyczne w etykiecie j\u0119zykowej (Krawczuk), problemy przyswajania polskiej frazeologii (Krawczuk, \u0141ozyns\u02b9ka, Niko\u0142ajczuk, Stefanyszyn), a tak\u017ce osi\u0105gni\u0119cia i wyzwania polonistyki akademickiej w Ukrainie (Bundza, Korol, Krawczuk, \u0141ozyns\u02b9ka, Niko\u0142ajczuk). Zbadano tak\u017ce problemy nauczania literatury i kultury polskiej (S\u0142ywyns\u02b9kyj, Stelmach). Rozw\u00f3j glottodydaktyki pozostaje zwi\u0105zany z praktycznym charakterem lwowskiej polonistyki, obejmuj\u0105cej zar\u00f3wno badania, jak i przygotowanie kolejnych pokole\u0144 student\u00f3w i badaczy.<\/p>

Wa\u017cnym kierunkiem dzia\u0142alno\u015bci lwowskich polonist\u00f3w jest opracowywanie i wydawanie podr\u0119cznik\u00f3w oraz pomocy dydaktycznych do nauki j\u0119zyka polskiego, adresowanych przede wszystkim do student\u00f3w ukrai\u0144skich polonistyk, ale przydatnych tak\u017ce nauczycielom pracuj\u0105cym z osobami ukrai\u0144skoj\u0119zycznymi. Podr\u0119czniki i materia\u0142y do praktycznej nauki j\u0119zyka polskiego tworzyli m.in. Jerzy Kowalewski, Krawczuk, \u0141ozyns\u02b9ka i Stefanyszyn; pracownicy katedry wsp\u00f3\u0142tworzyli tak\u017ce seri\u0119 podr\u0119cznik\u00f3w dla szk\u00f3\u0142 og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych w Ukrainie (Bi\u0142e\u0144ka\u2011Swystowycz, Kowalewski).<\/p>

W najnowszej historii Uniwersytetu Lwowskiego zmienia\u0142a si\u0119 liczba student\u00f3w podejmuj\u0105cych kszta\u0142cenie polonistyczne. Do 2004 roku na I rok filologii polskiej przyjmowano \u015brednio 10 os\u00f3b rocznie. W latach 2004\u20132020 liczba ta wzros\u0142a do 30\u201340 os\u00f3b, po 2020 roku za\u015b odnotowano spadek; w 2026 roku na studiach pierwszego stopnia jest 15\u201322 student\u00f3w na latach I\u2013III, a na drugim stopniu po 5 os\u00f3b na latach I\u2013II. Katedra nie ogranicza dzia\u0142alno\u015bci dydaktycznej do polonistyki Wydzia\u0142u Filologicznego. Pracownicy prowadzili lektoraty oraz kursy teorii i praktyki przek\u0142adu na innych specjalno\u015bciach i wydzia\u0142ach uniwersytetu. \u015arednio ucz\u0105 j\u0119zyka polskiego ponad 500 student\u00f3w rocznie, a w niekt\u00f3rych latach liczba ta si\u0119ga\u0142a oko\u0142o 700. Studenci polonistyki lwowskiej regularnie odnosz\u0105 sukcesy w ukrai\u0144skich i mi\u0119dzynarodowych konkursach oraz olimpiadach.<\/p>

Istotnym czynnikiem kszta\u0142tuj\u0105cym funkcjonowanie katedry w ostatnich latach sta\u0142y si\u0119 pandemia COVID-19 (2020) oraz pe\u0142noskalowa agresja Rosji na Ukrain\u0119 (2022). Przez niemal ca\u0142y pierwszy rok wojny zaj\u0119cia prowadzono zdalnie, p\u00f3\u017aniej \u2013 w trybie mieszanym. Obecnie kszta\u0142cenie odbywa si\u0119 tradycyjnie, z wykorzystaniem do\u015bwiadcze\u0144 i narz\u0119dzi cyfrowych wypracowanych podczas edukacji zdalnej. Wa\u017cnym elementem dzia\u0142alno\u015bci dydaktycznej sta\u0142o si\u0119 tak\u017ce wsparcie psychologiczne student\u00f3w funkcjonuj\u0105cych w warunkach wojny, obejmuj\u0105cych alarmy, zagro\u017cenie \u017cycia, przerwy w dost\u0119pie do energii i internetu oraz chroniczny stres i zm\u0119czenie. Jednocze\u015bnie wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia akademickiego sta\u0142y si\u0119 wolontariat, pomoc humanitarna i solidarno\u015b\u0107 spo\u0142eczna.<\/p>

Rozwojowi dzia\u0142alno\u015bci Katedry Filologii Polskiej sprzyja mi\u0119dzynarodowa wsp\u00f3\u0142praca naukowa. Katedra wsp\u00f3\u0142pracuje z ponad 30 o\u015brodkami polonistycznymi na polskich i zagranicznych uniwersytetach europejskich oraz z dwoma instytutami PAN. Sie\u0107 ta sta\u0142a si\u0119 jednym z podstawowych czynnik\u00f3w umi\u0119dzynarodowienia dzia\u0142alno\u015bci naukowej i dydaktycznej.<\/p>

W roku akademickim 2006\/2007 w Katedrze zapocz\u0105tkowano lektorat, kt\u00f3ry przez cztery lata prowadzi\u0142a Monika Rusin z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. W latach 2010\/2011\u20132014\/2015 lektorem by\u0142 Jerzy Kowalewski, absolwent Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. W 2025 i 2026 roku funkcj\u0119 lektorki pe\u0142ni Samanta Busi\u0142o, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Katedra zaprasza tak\u017ce specjalist\u00f3w z polskich uniwersytet\u00f3w do prowadzenia kurs\u00f3w i wyk\u0142ad\u00f3w go\u015bcinnych. W latach 2004\u20132020 odby\u0142o si\u0119 ponad 80 wizyt dydaktycznych wyk\u0142adowc\u00f3w z Polski, nie licz\u0105c wyjazd\u00f3w konferencyjnych. Sta\u0142y si\u0119 one wa\u017cnym elementem mi\u0119dzynarodowego charakteru katedry.<\/p>

Wyk\u0142adowcy Katedry Filologii Polskiej uczestniczyli w sze\u015bciu \u015bwiatowych kongresach polonistycznych (Pozna\u0144, Krak\u00f3w, Opole, Katowice, Wroc\u0142aw, Krak\u00f3w) oraz w licznych mi\u0119dzynarodowych wydarzeniach naukowych, naukowo\u2011dydaktycznych i literacko\u2011artystycznych w Polsce i innych krajach. S\u0105 wykonawcami projekt\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, recenzentami polskich czasopism naukowych, odbywaj\u0105 sta\u017ce na uniwersytetach w Polsce i zasiadaj\u0105 w radach naukowych polskich wydawnictw.<\/p>

We wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej uczestnicz\u0105 tak\u017ce studenci. W ramach umowy z Uniwersytetem Wroc\u0142awskim odbywa si\u0119 na tej uczelni dwutygodniowe kszta\u0142cenie student\u00f3w trzeciego roku. W latach 2008\/2009 i 2010\/2011 odbywa\u0142o si\u0119 semestralne kszta\u0142cenie lwowskich magistrant\u00f3w na Uniwersytecie Warszawskim, a od 2012\/2013 \u2013 przez kilka lat \u2013 tygodniowe zaj\u0119cia dla student\u00f3w czwartego roku na Uniwersytecie Zielonog\u00f3rskim. Studenci korzystaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c z program\u00f3w stypendialnych NAWA i uczestnicz\u0105 w szko\u0142ach letnich j\u0119zyka i kultury polskiej. Wymiana akademicka obejmuje zatem zar\u00f3wno kadr\u0119, jak i student\u00f3w, wzmacniaj\u0105c integracj\u0119 lwowskiego o\u015brodka z polskim \u015brodowiskiem akademickim.<\/p>

Od 2012 roku w Katedrze Filologii Polskiej organizowane s\u0105 egzaminy certyfikatowe z j\u0119zyka polskiego jako obcego. Pocz\u0105tkowo odbywa\u0142y si\u0119 one z udzia\u0142em pa\u0144stwowej komisji z Polski, a po uzyskaniu w 2018 roku odpowiedniej licencji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego Polski katedra rozpocz\u0119\u0142a ich samodzieln\u0105 organizacj\u0119; pierwsze egzaminy przeprowadzono we wsp\u00f3\u0142pracy ze specjalistami Uniwersytetu \u015al\u0105skiego.<\/p>

W uznaniu zas\u0142ug dla promocji kultury polskiej, 5 listopada 2017 roku Katedra Filologii Polskiej zosta\u0142a uhonorowana tytu\u0142em \u201eAmbasador J\u0119zyka Polskiego poza Granicami Polski\u201d, przyznanym przez Senat RP oraz Rad\u0119 J\u0119zyka Polskiego przy Prezydium PAN. Wyr\u00f3\u017cnienie potwierdzi\u0142o znaczenie lwowskiego o\u015brodka dla promocji j\u0119zyka i kultury polskiej poza granicami kraju.<\/p>

Podsumowuj\u0105c, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce rozw\u00f3j naukowy filologii polskiej i praca dydaktyczna polonist\u00f3w na Uniwersytecie Lwowskim uleg\u0142y od 2004 roku znacznej intensyfikacji. W ci\u0105gu ponad dw\u00f3ch dekad katedra przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w wa\u017cny o\u015brodek naukowy i dydaktyczny, kt\u00f3rego dzia\u0142alno\u015b\u0107 obejmuje j\u0119zykoznawstwo, literaturoznawstwo, glottodydaktyk\u0119, przek\u0142adoznawstwo oraz kszta\u0142cenie student\u00f3w. Znacz\u0105co rozwin\u0119\u0142a si\u0119 wsp\u00f3\u0142praca z polskimi uniwersytetami. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni lwowscy poloni\u015bci pe\u0142ni\u0105 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 w polsko\u2011ukrai\u0144skim dialogu kulturowym, popularyzuj\u0105c j\u0119zyk, literatur\u0119 i kultur\u0119 polsk\u0105 w Ukrainie oraz przyczyniaj\u0105c si\u0119 do wzajemnego poznania obu spo\u0142ecze\u0144stw. Historia Katedry Filologii Polskiej po 2004 roku jest zatem histori\u0105 instytucjonalnego umacniania lwowskiej polonistyki i jej coraz silniejszego zakorzenienia w mi\u0119dzynarodowym obiegu naukowym.<\/p>

\u0410\u043b\u043b\u0430 \u041a\u0440\u0430\u0432\u0447\u0443\u043a<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t

<\/h2>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t1919 \u20131939 >>\n<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t 1946\u20132004 >>\n<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t1826\u20131918 >>\n<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n<\/div>\n\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia polonistyki lwowskiej Lata 2004 \u20132026 Katedra Filologii Polskiej na Narodowym Uniwersytecie Lwowskim im. Iwana Franki 1 kwietnia 2004 roku na Narodowym Uniwersytecie Lwowskim im. Iwana Franki, w wyniku podzia\u0142u Katedry Filologii S\u0142owia\u0144skiej, utworzono odr\u0119bn\u0105 Katedr\u0119 Filologii Polskiej, kt\u00f3rej kierowniczk\u0105 zosta\u0142a A\u0142\u0142a Krawczuk (pe\u0142ni\u0142a t\u0119 funkcj\u0119 w latach 2004\u20132024). Powo\u0142anie samodzielnej jednostki organizacyjnej oznacza\u0142o nowy etap w rozwoju lwowskiej polonistyki, zar\u00f3wno w wymiarze dydaktycznym, jak i naukowym. Do nowej jednostki przeszli: O\u0142eksandra (\u0141esia) Bi\u0142en\u02b9ka\u2011Swystowycz, Wasyl\u02b9 Chimjak, Jewhenija Czyrwa (1939\u20132022), Ol\u02b9ha Huta, Ludmy\u0142a Petruchina (1951\u20132010), Ostap S\u0142ywyns\u02b9kyj, Chrystyna Stel\u02b9mach, Natalija Wus. W kolejnych latach grono pracownik\u00f3w zasili\u0142y absolwentki lwowskiej polonistyki: Julija Dil\u02b9na (Stefanyszyn), Iryna Frys, Ulana Jewczuk, \u0141esia Korol\u02b9, Oksana \u0141ozyns\u02b9ka, Chrystyna Niko\u0142ajczuk, Oksana Ohori\u0142ko, Julija Sahata, Iryna Szewczyk (Bundza), O\u0142esia Zadworniak (S\u0142ywyns\u02b9ka). Od 2024 roku funkcj\u0119 kierowniczki katedry pe\u0142ni dr \u0141ozyns\u02b9ka, natomiast w sk\u0142ad katedry wchodz\u0105: mgr Bi\u0142e\u0144ka\u2011Swystowycz, dr Bundza, dr Jewczuk, mgr Korol\u02b9, prof. Krawczuk, dr Niko\u0142ajczuk, mgr S\u0142ywyns\u02b9ka, dr Stefanyszyn, dr Stel\u02b9mach. Zesp\u00f3\u0142 zosta\u0142 ponadto uzupe\u0142niony o nowe wyk\u0142adowczynie: dr Ol\u02b9ha Fy\u0142ypec\u02b9, dr Ulana \u0141ewko, mgr Ol\u02b9ha Tuz, mgr Swit\u0142ana Wynnyczenko i dr Nadija Zajaczkiws\u02b9ka. Nowsze badania j\u0119zykoznawcze w Katedrze Filologii Polskiej opieraj\u0105 si\u0119 na obszernych bazach danych, przede wszystkim na korpusach tekst\u00f3w. Oznacza to wyra\u017ane przesuni\u0119cie od tradycyjnych metod analizy ku badaniom korpusowym. Uzyskane wyniki maj\u0105 istotne zastosowanie praktyczne, zw\u0142aszcza w glottodydaktyce j\u0119zyka polskiego i ukrai\u0144skiego. Pod kierunkiem profesor Krawczuk stopie\u0144 naukowy doktora w zakresie j\u0119zykoznawstwa polonistycznego uzyska\u0142o siedem polonistek lwowskich, a tak\u017ce dwie osoby z innych o\u015brodk\u00f3w: Andrij Mok\u0142ycia (Wo\u0142y\u0144ski Uniwersytet Narodowy im. \u0141esi Ukrainki, 2006) oraz Marija Zelins\u02b9ka (Pa\u0144stwowy Uniwersytet Pedagogiczny im. Iwana Franki w Drohobyczu, 2018). Jednym z najwa\u017cniejszych obszar\u00f3w j\u0119zykoznawczych bada\u0144 korpusowych lwowskiego o\u015brodka sta\u0142a si\u0119 frazeologia. Praca doktorska Sahatej Dynamiczne procesy we wsp\u00f3\u0142czesnej frazeologii polskiej z komponentem animalistycznym (2013) ukazuje rozw\u00f3j frazeologii animalistycznej i zachodz\u0105ce w niej innowacje. \u0141ozyns\u02b9ka w rozprawie Polska frazeologia kinematyczna okre\u015blaj\u0105ca emocje: struktura, semantyka, funkcjonowanie (2014) analizowa\u0142a innowacje frazeologiczne zwi\u0105zane z gestami, mimik\u0105 i ruchami cia\u0142a. Niko\u0142ajczuk w doktoracie Struktura pola semantycznego polskiej frazeologii na oznaczenie okres\u00f3w \u017cycia cz\u0142owieka (2015) bada\u0142a frazeologi\u0119 odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do poszczeg\u00f3lnych okres\u00f3w \u017cycia, wskazuj\u0105c m.in. na pozytywne konotacje okre\u015ble\u0144 os\u00f3b starszych. Stefanyszyn w pracy Innowacje frazeologiczne we wsp\u00f3\u0142czesnej prozie polskiej (2016) zaj\u0119\u0142a si\u0119 odst\u0119pstwami od skodyfikowanej normy frazeologicznej w tekstach literackich. Bundza w rozprawie Funkcjonowanie rzeczownik\u00f3w singularia tantum we wsp\u00f3\u0142czesnym j\u0119zyku polskim (2019) analizowa\u0142a u\u017cycia ich form liczby mnogiej, odnosz\u0105cych si\u0119 m.in. do uczu\u0107 i stan\u00f3w cz\u0142owieka. Kolejnym kierunkiem bada\u0144 jest funkcjonowanie polszczyzny na terenie Ukrainy. Ohori\u0142ko analizowa\u0142a struktury sk\u0142adniowe odbiegaj\u0105ce od normy og\u00f3lnopolskiej w prasie wydawanej po polsku w Ukrainie (praca doktorska Specyfika sk\u0142adniowa tekst\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej prasy polskoj\u0119zycznej w Ukrainie, 2014), a Zelins\u02b9ka \u2013 kompetencj\u0119 komunikacyjn\u0105 uczni\u00f3w polskich szk\u00f3\u0142 sobotnich deklaruj\u0105cych polskie pochodzenie (doktorat i monografia Kompetencja komunikacyjna m\u0142odych u\u017cytkownik\u00f3w j\u0119zyka polskiego w zachodnich obwodach Ukrainy, 2018). Korol\u02b9 bada\u0142a problemy gramatyczne w polszczy\u017anie uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 z polskim j\u0119zykiem nauczania, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem interferencji ukrai\u0144skiej. Krawczuk analizowa\u0142a odst\u0119pstwa od normy og\u00f3lnopolskiej w polszczy\u017anie os\u00f3b polskiego pochodzenia w Ukrainie oraz student\u00f3w i uczni\u00f3w ucz\u0105cych si\u0119 polskiego jako obcego, a tak\u017ce odst\u0119pstwa fleksyjne i sk\u0142adniowe oraz formy grzeczno\u015bciowe w polskoj\u0119zycznej prasie ukrai\u0144skiej. Badania te dokumentuj\u0105 skutki polsko\u2011ukrai\u0144skiego kontaktu j\u0119zykowego i zr\u00f3\u017cnicowanie wsp\u00f3\u0142czesnej polszczyzny w Ukrainie. Obroniony w 2024 roku doktorat Fy\u0142ypec\u02b9 J\u0119zykowy autostereotyp Polaka i heterostereotyp Ukrai\u0144ca w \u015brodowisku m\u0142odzie\u017cy akademickiej w Polsce (na materiale ankietowania z lat 2018\u20132020) przedstawia analiz\u0119 wyobra\u017ce\u0144 polskich student\u00f3w o Polakach i Ukrai\u0144cach, opart\u0105 na ponad dw\u00f3ch tysi\u0105cach ankiet. Doktorantka S\u0142ywyns\u02b9ka finalizuje podobne metodologicznie badania po\u015bwi\u0119cone postrzeganiu w\u0142adzy przez polskich student\u00f3w (Koncept \u201ew\u0142adza\u201d we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015brodowisku studenckim Polski), oparte na ankietach ponad o\u015bmiuset student\u00f3w siedmiu polskich uniwersytet\u00f3w. Badania te poszerzaj\u0105 zainteresowania katedry o j\u0119zykowy obraz \u015bwiata oraz mechanizmy kszta\u0142towania autostereotyp\u00f3w i heterostereotyp\u00f3w. Badania literaturoznawcze pracownik\u00f3w Katedry Filologii Polskiej zwi\u0105zane s\u0105 przede wszystkim z literatur\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Frys, autorka pracy doktorskiej Neomitologizm tw\u00f3rczo\u015bci prozatorskiej Tadeusza Nowaka (2009), analizowa\u0142a mitologemy w tw\u00f3rczo\u015bci pisarza, a p\u00f3\u017aniej zajmowa\u0142a si\u0119 literatur\u0105 \u017cydowsk\u0105 Lwowa. O\u0142esia Nachlik (Saczok) w doktoracie i monografii Ukrai\u0144ska recepcja kulturowo\u2011aksjologiczna literatury polskiej XX wieku (2021) bada\u0142a recepcj\u0119 polskiej prozy artystycznej i eseistyki w Ukrainie, uwzgl\u0119dniaj\u0105c orygina\u0142y i przek\u0142ady ukrai\u0144skie. Jewczuk w doktoracie Pami\u0119\u0107 historyczna w polskiej powie\u015bci ko\u0144ca XX \u2013 pocz\u0105tku XXI wieku (2024) analizowa\u0142a wsp\u00f3\u0142czesny dyskurs pami\u0119ci historycznej i jego przemiany po 1989 roku. Badania Stel\u02b9mach obejmuj\u0105 studia genderowe oraz polsk\u0105 literatur\u0119 i kultur\u0119 Lwowa. \u0141ewko zajmuje si\u0119 problematyk\u0105 miasta w literaturze i nowych mediach \u0456 literatur\u0105 fantastyczn\u0105. S\u0142ywyns\u02b9kyj rozwija\u0142 badania slawistyczne i polonistyczne, obejmuj\u0105ce m.in. komunikacyjne aspekty tekstu literackiego, antropologi\u0119 literatury, polityk\u0119 pami\u0119ci oraz polsko\u2011ukrai\u0144skie relacje literackie, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie wojny. Osobnym kierunkiem s\u0105 teoretyczne i praktyczne problemy przek\u0142adoznawstwa (Bi\u0142e\u0144ka\u2011Swystowycz, Bundza, S\u0142ywyns\u02b9kyj, Stefanyszyn, Stelnmach, Wynnyczenko, Zajaczkiws\u02b9ka). Pracownicy katedry s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142autorami lub redaktorami kilku s\u0142ownik\u00f3w. Dorobek naukowy j\u0119zykoznawc\u00f3w i literaturoznawc\u00f3w z Katedry Filologii Polskiej jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 dorobku polonistyki \u015bwiatowej. Sprzyjaj\u0105 temu dost\u0119p do du\u017cych zdigitalizowanych baz danych oraz rozw\u00f3j mi\u0119dzynarodowej wymiany naukowej. Szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015b\u0107 bada\u0144 ukrai\u0144skich polonist\u00f3w stanowi ich wieloj\u0119zyczno\u015b\u0107 i znajomo\u015b\u0107 dw\u00f3ch kultur, umo\u017cliwiaj\u0105ce pog\u0142\u0119bion\u0105 analiz\u0119 wzajemnych wp\u0142yw\u00f3w j\u0119zykowych i kulturowych oraz dostrze\u017cenie zjawisk nie zawsze oczywistych dla rodzimych u\u017cytkownik\u00f3w polszczyzny. Katedra Filologii Polskiej sta\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnym o\u015brodkiem bada\u0144 z zakresu glottodydaktyki polonistycznej w Ukrainie i poza jej granicami. Badano m.in. interferencje fonetyczne, fleksyjne, sk\u0142adniowe, s\u0142owotw\u00f3rcze i leksykalne oraz b\u0142\u0119dy pragmatyczne w etykiecie j\u0119zykowej (Krawczuk), problemy przyswajania polskiej frazeologii (Krawczuk, \u0141ozyns\u02b9ka, Niko\u0142ajczuk, Stefanyszyn), a tak\u017ce osi\u0105gni\u0119cia i wyzwania polonistyki akademickiej w Ukrainie (Bundza, Korol, Krawczuk, \u0141ozyns\u02b9ka, Niko\u0142ajczuk). Zbadano tak\u017ce problemy nauczania literatury i kultury polskiej (S\u0142ywyns\u02b9kyj, Stelmach). Rozw\u00f3j glottodydaktyki pozostaje zwi\u0105zany z praktycznym charakterem lwowskiej polonistyki, obejmuj\u0105cej zar\u00f3wno badania, jak i przygotowanie kolejnych pokole\u0144 student\u00f3w i badaczy. Wa\u017cnym kierunkiem dzia\u0142alno\u015bci lwowskich polonist\u00f3w jest opracowywanie i wydawanie podr\u0119cznik\u00f3w oraz pomocy dydaktycznych do nauki j\u0119zyka polskiego, adresowanych przede wszystkim do student\u00f3w ukrai\u0144skich polonistyk, ale przydatnych tak\u017ce nauczycielom pracuj\u0105cym z osobami ukrai\u0144skoj\u0119zycznymi. Podr\u0119czniki i materia\u0142y do praktycznej nauki j\u0119zyka polskiego tworzyli m.in. Jerzy Kowalewski, Krawczuk, \u0141ozyns\u02b9ka i Stefanyszyn; pracownicy katedry wsp\u00f3\u0142tworzyli tak\u017ce seri\u0119 podr\u0119cznik\u00f3w dla szk\u00f3\u0142 og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych w Ukrainie (Bi\u0142e\u0144ka\u2011Swystowycz, Kowalewski). W najnowszej historii Uniwersytetu Lwowskiego zmienia\u0142a si\u0119 liczba student\u00f3w podejmuj\u0105cych kszta\u0142cenie polonistyczne. Do 2004 roku na I rok filologii polskiej przyjmowano \u015brednio 10 os\u00f3b rocznie. W latach 2004\u20132020 liczba<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-598","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=598"}],"version-history":[{"count":40,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3515,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/598\/revisions\/3515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}