{"id":594,"date":"2026-07-29T13:07:58","date_gmt":"2026-07-29T11:07:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ijpp.secretcats.pl\/?page_id=594"},"modified":"2026-10-11T18:40:17","modified_gmt":"2026-10-11T16:40:17","slug":"lata-1919-1939","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/lata-1919-1939\/","title":{"rendered":"1919\u20131939 \u0440\u043e\u043a\u0438"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"594\" class=\"elementor elementor-594\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-556f0cf e-con e-atomic-element e-flexbox-base e-default-div e-556f0cf-de564a4 padding\" data-id=\"556f0cf\" data-element_type=\"e-flexbox\" data-e-type=\"e-flexbox\" data-interaction-id=\"556f0cf\">\n    <div class=\"elementor-element elementor-element-d5aa12d e-con-full sc-grey2 e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-parent\" data-id=\"d5aa12d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;xpro_backdrop_filter&quot;:&quot;yes&quot;}\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0a93775 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"0a93775\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c17f421 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"c17f421\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<h1 data-interaction-id=\"134b410\" class=\"h1 e-134b410-6d281a5 e-heading-base e-default-h1\">\u0406\u0441\u0442\u043e\u0440\u0456\u044f \u043b\u044c\u0432\u0456\u0432\u0441\u044c\u043a\u043e\u0457 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0456\u0441\u0442\u0438\u043a\u0438<\/h1>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n<\/div>\n<div class=\"elementor-element elementor-element-67ca45c e-con e-atomic-element e-flexbox-base e-default-div e-67ca45c-4f061fc padding\" data-id=\"67ca45c\" data-element_type=\"e-flexbox\" data-e-type=\"e-flexbox\" data-interaction-id=\"67ca45c\">\n    <div class=\"elementor-element elementor-element-7c3610f e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-parent\" data-id=\"7c3610f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;gradient&quot;}\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3784556 e-con-full elementor-hidden-tablet elementor-hidden-mobile e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"3784556\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3e60c62 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"3e60c62\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<h2 data-interaction-id=\"be8dc7e\" class=\"e-be8dc7e-bd62bff h2 e-heading-base e-default-h2\">1919\u20131939 \u0440\u043e\u043a\u0438<\/h2>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-963f77c content-2p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"963f77c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Na Uniwersytecie Jana Kazimierza<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-64f9d5b e-con-full elementor-hidden-tablet elementor-hidden-mobile e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"64f9d5b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f0e939d e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-parent\" data-id=\"f0e939d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-914d2ea e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"914d2ea\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<h2 data-interaction-id=\"7283992\" class=\"e-7283992-f402b30 h2 e-heading-base e-default-h2\"><\/h2>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-93dd2f3 content-p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"93dd2f3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lata 1919\u20131939 by\u0142y okresem szczeg\u00f3lnego rozkwitu polonistyki na Uniwersytecie Lwowskim. Kszta\u0142cenie polonistyczne oraz badania dotycz\u0105ce j\u0119zyka i literatury polskiej sta\u0142y si\u0119 priorytetowymi obszarami dzia\u0142alno\u015bci naukowo\u2011dydaktycznej uczelni. W ci\u0105gu dwudziestu lat okresu mi\u0119dzywojennego liczba katedr polonistycznych na Uniwersytecie Lwowskim wzros\u0142a, a ich potencja\u0142 kadrowy znacznie si\u0119 powi\u0119kszy\u0142. Dorobek naukowy zatrudnionych w nich badaczy obejmowa\u0142 szereg fundamentalnych prac z zakresu j\u0119zykoznawstwa i literaturoznawstwa.<\/p><p>W momencie rozpadu Cesarstwa Austro\u2011W\u0119gierskiego i proklamacji niepodleg\u0142o\u015bci Polski na Uniwersytecie Lwowskim funkcjonowa\u0142y dwie katedry polonistyczne: Katedra J\u0119zyka i Literatury Polskiej kierowana przez Wilhelma Bruchnalskiego (1859\u20131938), dzia\u0142aj\u0105ca od 1826 roku, oraz utworzona w 1903 roku Katedra Historii Literatury Polskiej, kt\u00f3rej kierownictwo po J\u00f3zefie Kallenbachu (1861\u20131929) w kwietniu 1920 roku obj\u0105\u0142 Juliusz Edwin Kleiner (1886\u20131957). Ponadto polonistyczne zaj\u0119cia dydaktyczne by\u0142y prowadzone w Katedrze J\u0119zyka Polskiego i J\u0119zyk\u00f3w S\u0142owia\u0144skich oraz w Katedrze Literaturoznawstwa Por\u00f3wnawczego.<\/p><p>Wiosn\u0105 1920\u00a0 roku na Uniwersytecie we Lwowie powo\u0142ano odr\u0119bn\u0105 Katedr\u0119 J\u0119zyka Polskiego. Powsta\u0142a ona w wyniku podzia\u0142u Katedry J\u0119zyka Polskiego i J\u0119zyk\u00f3w S\u0142owia\u0144skich, kt\u00f3rej w latach 1917\u20131920 przewodniczy\u0142 wybitny slawista i dialektolog Kazimierz Nitsch (1874\u20131958). Na pocz\u0105tku 1920 roku Nitsch powr\u00f3ci\u0142 do pracy na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, sk\u0105d trzy lata wcze\u015bniej przyby\u0142 do Lwowa. Na Uniwersytecie Lwowskim funkcj\u0119 kierownika katedry slawistycznej obj\u0105\u0142 Henryk U\u0142aszyn (1874\u20131956). Od stycznia 1920 roku do wrze\u015bnia 1921 kierowa\u0142 on Seminarium Filologii S\u0142owia\u0144skiej, a jednocze\u015bnie nowo utworzon\u0105 Katedr\u0105 J\u0119zyka Polskiego. Jesieni\u0105 1921 roku, z przyczyn osobistych, U\u0142aszyn opu\u015bci\u0142 Lw\u00f3w. W styczniu 1922 roku profesorem nadzwyczajnym katedry slawistycznej zosta\u0142 Tadeusz Lehr\u2011Sp\u0142awi\u0144ski (1891\u20131965), kt\u00f3ry sta\u0142 na jej czele do 1929 roku; wyk\u0142ada\u0142 j\u0119zyk starocerkiewnos\u0142owia\u0144ski oraz przez pewien czas j\u0119zyk ukrai\u0144ski, a tak\u017ce prowadzi\u0142 zaj\u0119cia z fonetyki, morfologii, sk\u0142adni i dialektologii j\u0119zyka polskiego. W latach 1922\u20131926 Lehr\u2011Sp\u0142awi\u0144ski r\u00f3wnocze\u015bnie kierowa\u0142 Katedr\u0105 Filologii S\u0142owia\u0144skiej oraz Katedr\u0105 J\u0119zyka Polskiego.<\/p><p>W marcu 1926 roku Katedr\u0119 J\u0119zyka Polskiego powierzono innemu kierownikowi. Zosta\u0142 nim Henryk Karol Gaertner (1892\u20131935), absolwent Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, posiadaj\u0105cy wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenie dydaktyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (1923\u20131925). W Katedrze J\u0119zyka Polskiego Uniwersytetu Lwowskiego Gaertner by\u0142 najpierw profesorem nadzwyczajnym (1926\u20131934), a nast\u0119pnie profesorem zwyczajnym (1934\u20131935). Pracuj\u0105c we Lwowie, zajmowa\u0142 si\u0119 histori\u0105 j\u0119zyka polskiego, a tak\u017ce zagadnieniami stylistyki, kultury j\u0119zyka, dialektologii oraz dydaktyki.<\/p><p>W 1926 roku Katedr\u0119 Literaturoznawstwa Por\u00f3wnawczego, utworzon\u0105 wcze\u015bniej na Uniwersytecie Lwowskim specjalnie dla Jana Kasprowicza (1860\u20131926), przekszta\u0142cono w Zak\u0142ad Por\u00f3wnawczej Historii Literatury Polskiej. W latach 1926\u20131939 nieprzerwanie sta\u0142 na jej czele Eugeniusz Kucharski (1880\u20131952), absolwent Uniwersytetu Lwowskiego, kt\u00f3ry od 1921 roku prowadzi\u0142 na tej uczelni wyk\u0142ady jako docent w ramach godzin zleconych. W latach 1928\u20131935 Kucharski by\u0142 zatrudniony jako profesor nadzwyczajny, a w latach 1935\u20131939 \u2013 profesor zwyczajny Uniwersytetu Lwowskiego. W okresie mi\u0119dzywojennym sta\u0142 si\u0119 czo\u0142owym badaczem tw\u00f3rczo\u015bci Aleksandra Fredry. Zajmowa\u0142 si\u0119 ponadto dorobkiem Juliusza S\u0142owackiego i Zygmunta Krasi\u0144skiego, a tak\u017ce teatrologi\u0105, metodologi\u0105 bada\u0144 literackich oraz wybranymi zagadnieniami z zakresu teorii j\u0119zykoznawstwa, geopolityki i geografii lingwistycznej.<\/p><p>Kolejne zmiany w dzia\u0142alno\u015bci katedr polonistycznych na Uniwersytecie Lwowskim zasz\u0142y na pocz\u0105tku lat 30. XX wieku. 31 marca 1931 roku Bruchnalski zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 ponadtrzydziestoletni\u0105 prac\u0119 na uniwersytecie i przeszed\u0142 na emerytur\u0119. W czerwcu tego samego roku nazw\u0119 kierowanej przez niego katedry oficjalnie zmieniono z: Katedra J\u0119zyka Polskiego i Historii Literatury Polskiej na: Katedra Historii Literatury Polskiej. Kierownikiem tej zreformowanej katedry zosta\u0142 Kazimierz Kolbuszewski (1884\u20131943), kt\u00f3ry w latach 1921\u20131922 wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie Lwowskim, a w latach 1922\u20131933 pracowa\u0142 jako profesor zwyczajny na Uniwersytecie Wile\u0144skim im. Stefana Batorego. Zezwolenie na zatrudnienie Kolbuszewskiego Ministerstwo Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego wyda\u0142o 16 wrze\u015bnia 1932 roku. Kolbuszewski kierowa\u0142 Katedr\u0105 Historii Literatury Polskiej do 1939 roku, a jednocze\u015bnie sta\u0142 na czele Instytutu Dawnej Literatury Polskiej Uniwersytetu Lwowskiego. Katedra Historii Literatury Polskiej Kolbuszewskiego koncentrowa\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105 na historii dawnej literatury polskiej, w odr\u00f3\u017cnieniu od Katedry Historii Literatury Polskiej, kierowanej w okresie mi\u0119dzywojennym przez Kleinera, kt\u00f3ra specjalizowa\u0142a si\u0119 w badaniach nad literatur\u0105 polsk\u0105 czas\u00f3w nowo\u017cytnych.<\/p><p>Pod kierunkiem Kleinera katedra rozwija\u0142a si\u0119 dynamicznie. W okresie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego Kleiner zyska\u0142 renom\u0119 jednego z czo\u0142owych badaczy literatury polskiej. Wypracowane przez niego sposoby ujmowania problematyki polskiego romantyzmu przez d\u0142ugi czas wyznacza\u0142y kierunki dalszych bada\u0144 literaturoznawczych nad t\u0105 epok\u0105. W latach 20. XX wieku Kleiner opublikowa\u0142 cztery cz\u0119\u015bci szczeg\u00f3\u0142owej monografii po\u015bwi\u0119conej Juliuszowi S\u0142owackiemu, a w latach 1924\u20131933 przygotowa\u0142 do druku 10 tom\u00f3w krytycznego wydania naukowego <em>Dzie\u0142 wszystkich<\/em> S\u0142owackiego (T. I\u2013VII, IX\u2013XI). W latach 30. XX wieku zajmowa\u0142 si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Zygmunta Krasi\u0144skiego i Aleksandra Fredry.<\/p><p>Jako docenci w katedrze Kleinera pracowali: Konstanty Wojciechowski (1872\u20131924) w latach 1904\u20131916 (w latach 1916\u20131924 \u2013 jako profesor nadzwyczajny), Bronis\u0142aw Gubrynowicz (1870\u20131933) w latach 1905\u20131916 (w latach 1916\u20131920 \u2013 profesor nadzwyczajny), Wiktor Hahn ( 1871\u20131959) w latach 1907\u20131917 (w latach 1917\u20131924 \u2013 profesor nadzwyczajny), Stefan Vrtel\u2011Wierczy\u0144ski (1886\u20131963) w latach 1923\u20131927, Zygmunt Szweykowski (1894\u20131930) w latach 1928\u20131930 oraz Stefania Skwarczy\u0144ska (1902\u20131988) w latach 1937\u20131939. Asystentami katedry w r\u00f3\u017cnych okresach byli: Mieczys\u0142aw Piszczkowski (1901\u20131981), Janina Garbaczowska (1902\u20131986) i W\u0142adys\u0142aw Floryan (1907\u20131991).<\/p><p>W latach 30. XX wieku badania polonistyczne na Uniwersytecie Lwowskim rozwija\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w ramach Katedry Filologii S\u0142owia\u0144skiej. Po Lehr\u2011Sp\u0142awi\u0144skim, w latach 1929\u20131936, na czele katedry sta\u0142 Witold Taszycki (1898\u20131979), kt\u00f3ry 9 listopada 1929 roku zosta\u0142 mianowany profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Lwowskiego. Po \u015bmierci Gaertnera, kierownika Katedry J\u0119zyka Polskiego, wiosn\u0105 1935 roku Taszyckiemu zaproponowano obj\u0119cie stanowiska profesora zwyczajnego tej katedry. Od kwietnia 1936 roku do 1939 Taszycki kierowa\u0142 Katedr\u0105 J\u0119zyka Polskiego.<\/p><p>Po przej\u015bciu Taszyckiego do Katedry J\u0119zyka Polskiego, na stanowisko profesora nadzwyczajnego Katedry Filologii S\u0142owia\u0144skiej we wrze\u015bniu 1937 roku zosta\u0142 mianowany Zdzis\u0142aw Stieber (1903\u20131980), kt\u00f3ry kierowa\u0142 ni\u0105 do 1939 roku. Asystentami w tej katedrze byli: W\u0142adys\u0142aw Kuraszkiewicz (1905\u20131997) w latach 1928\u20131929, Stefan Hrabec (1912\u20131972) w latach 1932\u20131939 oraz Stanis\u0142aw Rospond (1906\u20131982) w latach 1936\u20131939.<\/p><p>Na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Lwowskiego w latach 30. XX wieku zosta\u0142 utworzony kierunek \u201eStudia Pedagogiczne\u201d, w ramach kt\u00f3rego wyk\u0142ady z j\u0119zyka polskiego i literatury polskiej prowadzili Gaertner i Kleiner. Osobny przedmiot \u201eDydaktyka j\u0119zyka polskiego i literatury polskiej w szkole \u015bredniej\u201d wyk\u0142adali praktykuj\u0105cy pedagodzy pracuj\u0105cy w szko\u0142ach i gimnazjach: Ryszard Skulski (1890\u20131951), Juliusz Balicki (1890\u20131963) i Juliusz Kijas (1899\u20131967).<\/p><p>Jesieni\u0105 1939 roku, po wybuchu II wojny \u015bwiatowej i wkroczeniu Armii Czerwonej do Lwowa, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 procesy sowietyzacji i ukrainizacji Uniwersytetu Lwowskiego. W wyniku reorganizacji w ramach uczelni pozosta\u0142y jedynie dwie katedry polonistyczne: Katedra Literatury Polskiej pod kierunkiem Kleinera oraz Katedra J\u0119zyka Polskiego, kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0142 Taszycki. Do Katedry Literatury Polskiej przenie\u015bli si\u0119 profesorowie Stanis\u0142aw \u0141empicki (1886\u20131947) i Bogdan Suchodolski (1903\u20131992), kt\u00f3rzy wcze\u015bniej pracowali w Katedrze Historii O\u015bwiaty i Szkolnictwa. Opr\u00f3cz nich w latach 1939\u20131941 w Katedrze Literatury Polskiej byli zatrudnieni: profesor Kucharski, docenci Skwarczy\u0144ska, Floryan, Garbaczowska, a tak\u017ce Waleria So\u0142tysiak\u2011Fuks (1914\u20132008) i Stefan Kawyn (1904\u20131968). W latach 1939\u20131941 w Katedrze J\u0119zyka Polskiego pracowali docent Stieber oraz asystenci Rospond i Przemys\u0142aw Zwoli\u0144ski (1914\u20131981).<\/p><p>W okresie niemieckiej okupacji Lwowa w latach 1941\u20131944 Uniwersytet Lwowski by\u0142 zamkni\u0119ty. Cz\u0119\u015b\u0107 wyk\u0142adowc\u00f3w polonistyki, m.in. Skwarczy\u0144ska, Kucharski, Kolbuszewski, Floryan, Garbaczowska, Kawyn i Zwoli\u0144ski, prowadzi\u0142a tajne nauczanie. Aresztowany przez nazist\u00f3w Kolbuszewski zgin\u0105\u0142 20 lutego 1943 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym w Majdanku. Kleiner, \u017byd z pochodzenia, musia\u0142 ukrywa\u0107 si\u0119 na terenie wojew\u00f3dztwa lubelskiego. Po zako\u0144czeniu wojny ju\u017c nie wr\u00f3ci\u0142 do Lwowa, lecz podj\u0105\u0142 prac\u0119 na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.<\/p><p>Jesieni\u0105 1944 roku, po wznowieniu dzia\u0142alno\u015bci Uniwersytetu Lwowskiego, ponownie rozpocz\u0119\u0142y prac\u0119 obie katedry polonistyczne: Katedra Literatury Polskiej oraz Katedra J\u0119zyka Polskiego. Kierownikiem Katedry Literatury Polskiej zosta\u0142 E. Kucharski. Pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 do czerwca 1946 roku, kiedy to wyjecha\u0142 do Torunia. Profesorem Katedry Literatury Polskiej by\u0142 \u0141empicki, a asystentem Kawyn. Wiosn\u0105 1945 roku pierwszy z nich wyjecha\u0142 do Krakowa, a drugi do Lublina.<\/p><p>W latach 1944\u20131945 kierownikiem Katedry J\u0119zyka Polskiego Uniwersytetu Lwowskiego by\u0142\u00a0 Taszycki, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Krakowa.<\/p><p>Podsumowanie dziej\u00f3w polonistyki na Uniwersytecie Lwowskim w latach 1919\u20131939 wi\u0105\u017ce si\u0119 z dramatycznym ko\u0144cem tego okresu. Katedry polonistyczne uleg\u0142y likwidacji w wyniku wydarze\u0144 II wojny \u015bwiatowej. Jednak ich potencja\u0142 naukowy znalaz\u0142 kontynuacj\u0119 w dzia\u0142alno\u015bci ich pracownik\u00f3w w powojennej Polsce. Naukowcy, kt\u00f3rzy pracowali we Lwowie w okresie mi\u0119dzywojennym, po przeniesieniu si\u0119 w latach 1944\u20131946 do Polski znacznie wzmocnili potencja\u0142 naukowy wielu uczelni. Ponadto w okresie mi\u0119dzywojennym na Uniwersytecie Lwowskim swoj\u0105 karier\u0119 naukow\u0105 rozpocz\u0119\u0142o wielu badaczy, kt\u00f3rzy dopiero p\u00f3\u017aniej, w czasach powojennych, stali si\u0119 uznanymi autorytetami naukowymi: Kuraszkiewicz, Hrabec, Rospond, Stanis\u0142aw B\u0105k (1900\u20131981), Stanis\u0142aw Jod\u0142owski (1902\u20131979), Zygmunt Rysiewicz (1911\u20131954), Maria D\u0142uska (1900\u20131992) i inni. Naukowcy, kt\u00f3rzy pracowali lub studiowali na Uniwersytecie we Lwowie, po II wojnie \u015bwiatowej wnie\u015bli znacz\u0105cy wk\u0142ad w rozw\u00f3j bada\u0144 polonistycznych na wielu polskich uniwersytetach (w Krakowie, Lublinie, \u0141odzi, Toruniu, Warszawie, Wroc\u0142awiu).<\/p><p>\u00a0<\/p><p>\u0410\u043b\u043b\u0430 \u041a\u0440\u0430\u0432\u0447\u0443\u043a<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7bd96e2 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"7bd96e2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-103fa1b e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"103fa1b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9eef1c4 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"9eef1c4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ijpp.secretcats.pl\/lata-1826-1918\/\" target=\"_self\" class=\"e-f116dab-128e989 przycisk e-button-base e-default-a\" data-interaction-id=\"f116dab\">\n\t 1826\u20131918 &gt;&gt;\n<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6cbd013 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"6cbd013\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ijpp.secretcats.pl\/lata-1946-2004\/\" target=\"_self\" class=\"e-d74ea2e-4e74d7e przycisk e-button-base e-default-a\" data-interaction-id=\"d74ea2e\">\n\t 1946\u20132004  &gt;&gt;\n<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0de28b1 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"0de28b1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ijpp.secretcats.pl\/lata-2004-2026\/\" target=\"_self\" class=\"e-2021e85-861bdea przycisk e-button-base e-default-a\" data-interaction-id=\"2021e85\">\n\t 2004\u20132026  &gt;&gt;\n<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n<\/div>\n\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia polonistyki lwowskiej Lata 1919\u20131939 Na Uniwersytecie Jana Kazimierza Lata 1919\u20131939 by\u0142y okresem szczeg\u00f3lnego rozkwitu polonistyki na Uniwersytecie Lwowskim. Kszta\u0142cenie polonistyczne oraz badania dotycz\u0105ce j\u0119zyka i literatury polskiej sta\u0142y si\u0119 priorytetowymi obszarami dzia\u0142alno\u015bci naukowo\u2011dydaktycznej uczelni. W ci\u0105gu dwudziestu lat okresu mi\u0119dzywojennego liczba katedr polonistycznych na Uniwersytecie Lwowskim wzros\u0142a, a ich potencja\u0142 kadrowy znacznie si\u0119 powi\u0119kszy\u0142. Dorobek naukowy zatrudnionych w nich badaczy obejmowa\u0142 szereg fundamentalnych prac z zakresu j\u0119zykoznawstwa i literaturoznawstwa. W momencie rozpadu Cesarstwa Austro\u2011W\u0119gierskiego i proklamacji niepodleg\u0142o\u015bci Polski na Uniwersytecie Lwowskim funkcjonowa\u0142y dwie katedry polonistyczne: Katedra J\u0119zyka i Literatury Polskiej kierowana przez Wilhelma Bruchnalskiego (1859\u20131938), dzia\u0142aj\u0105ca od 1826 roku, oraz utworzona w 1903 roku Katedra Historii Literatury Polskiej, kt\u00f3rej kierownictwo po J\u00f3zefie Kallenbachu (1861\u20131929) w kwietniu 1920 roku obj\u0105\u0142 Juliusz Edwin Kleiner (1886\u20131957). Ponadto polonistyczne zaj\u0119cia dydaktyczne by\u0142y prowadzone w Katedrze J\u0119zyka Polskiego i J\u0119zyk\u00f3w S\u0142owia\u0144skich oraz w Katedrze Literaturoznawstwa Por\u00f3wnawczego. Wiosn\u0105 1920\u00a0 roku na Uniwersytecie we Lwowie powo\u0142ano odr\u0119bn\u0105 Katedr\u0119 J\u0119zyka Polskiego. Powsta\u0142a ona w wyniku podzia\u0142u Katedry J\u0119zyka Polskiego i J\u0119zyk\u00f3w S\u0142owia\u0144skich, kt\u00f3rej w latach 1917\u20131920 przewodniczy\u0142 wybitny slawista i dialektolog Kazimierz Nitsch (1874\u20131958). Na pocz\u0105tku 1920 roku Nitsch powr\u00f3ci\u0142 do pracy na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, sk\u0105d trzy lata wcze\u015bniej przyby\u0142 do Lwowa. Na Uniwersytecie Lwowskim funkcj\u0119 kierownika katedry slawistycznej obj\u0105\u0142 Henryk U\u0142aszyn (1874\u20131956). Od stycznia 1920 roku do wrze\u015bnia 1921 kierowa\u0142 on Seminarium Filologii S\u0142owia\u0144skiej, a jednocze\u015bnie nowo utworzon\u0105 Katedr\u0105 J\u0119zyka Polskiego. Jesieni\u0105 1921 roku, z przyczyn osobistych, U\u0142aszyn opu\u015bci\u0142 Lw\u00f3w. W styczniu 1922 roku profesorem nadzwyczajnym katedry slawistycznej zosta\u0142 Tadeusz Lehr\u2011Sp\u0142awi\u0144ski (1891\u20131965), kt\u00f3ry sta\u0142 na jej czele do 1929 roku; wyk\u0142ada\u0142 j\u0119zyk starocerkiewnos\u0142owia\u0144ski oraz przez pewien czas j\u0119zyk ukrai\u0144ski, a tak\u017ce prowadzi\u0142 zaj\u0119cia z fonetyki, morfologii, sk\u0142adni i dialektologii j\u0119zyka polskiego. W latach 1922\u20131926 Lehr\u2011Sp\u0142awi\u0144ski r\u00f3wnocze\u015bnie kierowa\u0142 Katedr\u0105 Filologii S\u0142owia\u0144skiej oraz Katedr\u0105 J\u0119zyka Polskiego. W marcu 1926 roku Katedr\u0119 J\u0119zyka Polskiego powierzono innemu kierownikowi. Zosta\u0142 nim Henryk Karol Gaertner (1892\u20131935), absolwent Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, posiadaj\u0105cy wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenie dydaktyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (1923\u20131925). W Katedrze J\u0119zyka Polskiego Uniwersytetu Lwowskiego Gaertner by\u0142 najpierw profesorem nadzwyczajnym (1926\u20131934), a nast\u0119pnie profesorem zwyczajnym (1934\u20131935). Pracuj\u0105c we Lwowie, zajmowa\u0142 si\u0119 histori\u0105 j\u0119zyka polskiego, a tak\u017ce zagadnieniami stylistyki, kultury j\u0119zyka, dialektologii oraz dydaktyki. W 1926 roku Katedr\u0119 Literaturoznawstwa Por\u00f3wnawczego, utworzon\u0105 wcze\u015bniej na Uniwersytecie Lwowskim specjalnie dla Jana Kasprowicza (1860\u20131926), przekszta\u0142cono w Zak\u0142ad Por\u00f3wnawczej Historii Literatury Polskiej. W latach 1926\u20131939 nieprzerwanie sta\u0142 na jej czele Eugeniusz Kucharski (1880\u20131952), absolwent Uniwersytetu Lwowskiego, kt\u00f3ry od 1921 roku prowadzi\u0142 na tej uczelni wyk\u0142ady jako docent w ramach godzin zleconych. W latach 1928\u20131935 Kucharski by\u0142 zatrudniony jako profesor nadzwyczajny, a w latach 1935\u20131939 \u2013 profesor zwyczajny Uniwersytetu Lwowskiego. W okresie mi\u0119dzywojennym sta\u0142 si\u0119 czo\u0142owym badaczem tw\u00f3rczo\u015bci Aleksandra Fredry. Zajmowa\u0142 si\u0119 ponadto dorobkiem Juliusza S\u0142owackiego i Zygmunta Krasi\u0144skiego, a tak\u017ce teatrologi\u0105, metodologi\u0105 bada\u0144 literackich oraz wybranymi zagadnieniami z zakresu teorii j\u0119zykoznawstwa, geopolityki i geografii lingwistycznej. Kolejne zmiany w dzia\u0142alno\u015bci katedr polonistycznych na Uniwersytecie Lwowskim zasz\u0142y na pocz\u0105tku lat 30. XX wieku. 31 marca 1931 roku Bruchnalski zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 ponadtrzydziestoletni\u0105 prac\u0119 na uniwersytecie i przeszed\u0142 na emerytur\u0119. W czerwcu tego samego roku nazw\u0119 kierowanej przez niego katedry oficjalnie zmieniono z: Katedra J\u0119zyka Polskiego i Historii Literatury Polskiej na: Katedra Historii Literatury Polskiej. Kierownikiem tej zreformowanej katedry zosta\u0142 Kazimierz Kolbuszewski (1884\u20131943), kt\u00f3ry w latach 1921\u20131922 wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie Lwowskim, a w latach 1922\u20131933 pracowa\u0142 jako profesor zwyczajny na Uniwersytecie Wile\u0144skim im. Stefana Batorego. Zezwolenie na zatrudnienie Kolbuszewskiego Ministerstwo Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego wyda\u0142o 16 wrze\u015bnia 1932 roku. Kolbuszewski kierowa\u0142 Katedr\u0105 Historii Literatury Polskiej do 1939 roku, a jednocze\u015bnie sta\u0142 na czele Instytutu Dawnej Literatury Polskiej Uniwersytetu Lwowskiego. Katedra Historii Literatury Polskiej Kolbuszewskiego koncentrowa\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105 na historii dawnej literatury polskiej, w odr\u00f3\u017cnieniu od Katedry Historii Literatury Polskiej, kierowanej w okresie mi\u0119dzywojennym przez Kleinera, kt\u00f3ra specjalizowa\u0142a si\u0119 w badaniach nad literatur\u0105 polsk\u0105 czas\u00f3w nowo\u017cytnych. Pod kierunkiem Kleinera katedra rozwija\u0142a si\u0119 dynamicznie. W okresie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego Kleiner zyska\u0142 renom\u0119 jednego z czo\u0142owych badaczy literatury polskiej. Wypracowane przez niego sposoby ujmowania problematyki polskiego romantyzmu przez d\u0142ugi czas wyznacza\u0142y kierunki dalszych bada\u0144 literaturoznawczych nad t\u0105 epok\u0105. W latach 20. XX wieku Kleiner opublikowa\u0142 cztery cz\u0119\u015bci szczeg\u00f3\u0142owej monografii po\u015bwi\u0119conej Juliuszowi S\u0142owackiemu, a w latach 1924\u20131933 przygotowa\u0142 do druku 10 tom\u00f3w krytycznego wydania naukowego Dzie\u0142 wszystkich S\u0142owackiego (T. I\u2013VII, IX\u2013XI). W latach 30. XX wieku zajmowa\u0142 si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Zygmunta Krasi\u0144skiego i Aleksandra Fredry. Jako docenci w katedrze Kleinera pracowali: Konstanty Wojciechowski (1872\u20131924) w latach 1904\u20131916 (w latach 1916\u20131924 \u2013 jako profesor nadzwyczajny), Bronis\u0142aw Gubrynowicz (1870\u20131933) w latach 1905\u20131916 (w latach 1916\u20131920 \u2013 profesor nadzwyczajny), Wiktor Hahn ( 1871\u20131959) w latach 1907\u20131917 (w latach 1917\u20131924 \u2013 profesor nadzwyczajny), Stefan Vrtel\u2011Wierczy\u0144ski (1886\u20131963) w latach 1923\u20131927, Zygmunt Szweykowski (1894\u20131930) w latach 1928\u20131930 oraz Stefania Skwarczy\u0144ska (1902\u20131988) w latach 1937\u20131939. Asystentami katedry w r\u00f3\u017cnych okresach byli: Mieczys\u0142aw Piszczkowski (1901\u20131981), Janina Garbaczowska (1902\u20131986) i W\u0142adys\u0142aw Floryan (1907\u20131991). W latach 30. XX wieku badania polonistyczne na Uniwersytecie Lwowskim rozwija\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w ramach Katedry Filologii S\u0142owia\u0144skiej. Po Lehr\u2011Sp\u0142awi\u0144skim, w latach 1929\u20131936, na czele katedry sta\u0142 Witold Taszycki (1898\u20131979), kt\u00f3ry 9 listopada 1929 roku zosta\u0142 mianowany profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Lwowskiego. Po \u015bmierci Gaertnera, kierownika Katedry J\u0119zyka Polskiego, wiosn\u0105 1935 roku Taszyckiemu zaproponowano obj\u0119cie stanowiska profesora zwyczajnego tej katedry. Od kwietnia 1936 roku do 1939 Taszycki kierowa\u0142 Katedr\u0105 J\u0119zyka Polskiego. Po przej\u015bciu Taszyckiego do Katedry J\u0119zyka Polskiego, na stanowisko profesora nadzwyczajnego Katedry Filologii S\u0142owia\u0144skiej we wrze\u015bniu 1937 roku zosta\u0142 mianowany Zdzis\u0142aw Stieber (1903\u20131980), kt\u00f3ry kierowa\u0142 ni\u0105 do 1939 roku. Asystentami w tej katedrze byli: W\u0142adys\u0142aw Kuraszkiewicz (1905\u20131997) w latach 1928\u20131929, Stefan Hrabec (1912\u20131972) w latach 1932\u20131939 oraz Stanis\u0142aw Rospond (1906\u20131982) w latach 1936\u20131939. Na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Lwowskiego w latach 30. XX wieku zosta\u0142 utworzony kierunek \u201eStudia Pedagogiczne\u201d, w ramach kt\u00f3rego wyk\u0142ady z j\u0119zyka polskiego i literatury polskiej prowadzili Gaertner i Kleiner. Osobny przedmiot \u201eDydaktyka j\u0119zyka polskiego i literatury polskiej w szkole \u015bredniej\u201d wyk\u0142adali praktykuj\u0105cy pedagodzy pracuj\u0105cy w szko\u0142ach i gimnazjach: Ryszard Skulski (1890\u20131951), Juliusz Balicki (1890\u20131963) i Juliusz Kijas (1899\u20131967). Jesieni\u0105 1939 roku, po wybuchu II wojny \u015bwiatowej i wkroczeniu Armii Czerwonej do Lwowa, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 procesy sowietyzacji i ukrainizacji Uniwersytetu Lwowskiego. W wyniku reorganizacji w ramach uczelni pozosta\u0142y jedynie dwie katedry polonistyczne: Katedra Literatury Polskiej pod kierunkiem Kleinera oraz Katedra J\u0119zyka<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-594","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=594"}],"version-history":[{"count":31,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3534,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/594\/revisions\/3534"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}