{"id":592,"date":"2026-07-29T13:07:40","date_gmt":"2026-07-29T11:07:40","guid":{"rendered":"https:\/\/ijpp.secretcats.pl\/?page_id=592"},"modified":"2026-10-11T18:39:24","modified_gmt":"2026-10-11T16:39:24","slug":"lata-1826-1918","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/lata-1826-1918\/","title":{"rendered":"1826\u20131918 \u0440\u043e\u043a\u0438"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n
\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t\t

\u0406\u0441\u0442\u043e\u0440\u0456\u044f \u043b\u044c\u0432\u0456\u0432\u0441\u044c\u043a\u043e\u0457 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0456\u0441\u0442\u0438\u043a\u0438<\/h1>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n<\/div>\n
\n
\n\t\t
\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t

1826\u20131918 \u0440\u043e\u043a\u0438<\/h2>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Na Uniwersytecie Franciszka\u0144skim<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t\t

<\/h2>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

4 listopada 1817 roku cesarz Cesarstwa Austriackiego Franciszek I podpisa\u0142 reskrypt w sprawie utworzenia na Uniwersytecie Lwowskim katedry polonistycznej. Katedra J\u0119zyka i Literatury Polskiej rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 dopiero w 1826 roku, gdy 9 stycznia, w wyniku otwartego konkursu, na stanowisko profesora (kierownika) katedry zosta\u0142 mianowany Miko\u0142aj Michalewicz (1792\u20131846), Rusin (Ukrainiec) z pochodzenia, absolwent Wydzia\u0142u Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego. Stanowisko to Michalewicz uzyska\u0142 dzi\u0119ki protekcji ksi\u0119cia Henryka Lubomirskiego (1777\u20131850) oraz hrabiego J\u00f3zefa Maksymiliana Ossoli\u0144skiego (1748\u20131826), u kt\u00f3rych wcze\u015bniej pracowa\u0142 jako bibliotekarz. W latach 1826\u20131844 Michalewicz wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie Lwowskim histori\u0119 literatury polskiej, gramatyk\u0119 j\u0119zyka polskiego, a przez pewien czas r\u00f3wnie\u017c stylistyk\u0119 i retoryk\u0119. W latach 1840\u20131843 przygotowywa\u0142 materia\u0142y do gramatyki historycznej j\u0119zyka polskiego, kt\u00f3rej jednak nie opublikowa\u0142.<\/p>

Wyk\u0142ady Michalewicza cieszy\u0142y si\u0119 umiarkowan\u0105 popularno\u015bci\u0105 \u2013 w 1843 roku na jego kurs z historii literatury polskiej zapisa\u0142 si\u0119 zaledwie jeden student. W listopadzie 1844 roku Michalewicz powa\u017cnie zachorowa\u0142, co zmusi\u0142o go do rezygnacji z nauczania.<\/p>

Po odej\u015bciu Michalewicza z uczelni obowi\u0105zki profesora Katedry J\u0119zyka i Literatury Polskiej przej\u0105\u0142 Jan Kanty Szlachtowski (1816\u20131871), kolejny absolwent Wydzia\u0142u Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego, kt\u00f3ry pod koniec 1847 roku uzyska\u0142 nominacj\u0119 na profesora nadzwyczajnego. Prowadzi\u0142 zaj\u0119cia z literatury polskiej, historii wymowy oraz polskiej poezji. Stanowisko uniwersyteckie Szlachtowski \u0142\u0105czy\u0142 z funkcj\u0105 kustosza Zak\u0142adu Naukowego im. Ossoli\u0144skich. Na \u0142amach \u00a0\u201eCzasopisma Biblioteki Ossoli\u0144skich\u201d oraz \u201ePami\u0119tnika Literackiego\u201d publikowa\u0142 artyku\u0142y z zakresu historii literatury polskiej, historii sztuki i filozofii. Podczas Wiosny Lud\u00f3w (1848) we Lwowie Szlachtowski zezwoli\u0142 na wykorzystanie drukarni Zak\u0142adu Ossoli\u0144skich do wydawania ulotek pozarz\u0105dowych, co narazi\u0142o go na konflikt z w\u0142adzami. Z powod\u00f3w politycznych 30 marca 1852 roku zosta\u0142 zwolniony z uniwersytetu; w latach 1852\u20131856 katedra nie funkcjonowa\u0142a. \u00a0<\/p>

W sierpniu 1856 roku Katedr\u0119 J\u0119zyka i Literatury Polskiej obj\u0105\u0142 Antoni J\u00f3zef Ma\u0142ecki (1821\u20131913), absolwent Uniwersytetu Berli\u0144skiego, sprowadzony do Lwowa z inicjatywy ministra o\u015bwiaty Cesarstwa Austriackiego, hrabiego Leopolda von Thun und Hohenstein (1811\u20131888). Zanim Ma\u0142ecki przyby\u0142 do Lwowa, wyk\u0142ada\u0142 na uniwersytetach w Krakowie (1850\u20131852) i Innsbrucku (1854\u20131856). W latach 1856\u20131865 zajmowa\u0142 na Uniwersytecie Lwowskim stanowisko profesora nadzwyczajnego, a w latach 1865\u20131873 \u2013 profesora zwyczajnego. Prowadzi\u0142 intensywne badania z zakresu j\u0119zykoznawstwa, historii polskiego romantyzmu oraz historii Polski w okresie \u015bredniowiecza. Monografia o Juliuszu S\u0142owackim pi\u00f3ra Ma\u0142eckiego (1866\u20131867) na d\u0142ugie lata wyznaczy\u0142a standard w dziedzinie biografii literackich. Wprowadzi\u0142 do obiegu naukowego nowe \u017ar\u00f3d\u0142a do badania \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci S\u0142owackiego, a tak\u017ce opublikowa\u0142 nieznane wcze\u015bniej utwory pisarza. Stworzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c dwa podr\u0119czniki gramatyki j\u0119zyka polskiego, kt\u00f3re doczeka\u0142y si\u0119 wielu wznowie\u0144 i by\u0142y u\u017cywane w gimnazjach oraz szko\u0142ach realnych w Galicji przez ponad p\u00f3\u0142 wieku.<\/p>

Ma\u0142ecki wni\u00f3s\u0142 istotny wk\u0142ad w polonizacj\u0119 procesu dydaktycznego na Uniwersytecie Lwowskim. Po podj\u0119ciu pracy w tej uczelni zastrzeg\u0142 sobie prawo do prowadzenia wyk\u0142ad\u00f3w w j\u0119zyku polskim. Dzi\u0119ki staraniom Ma\u0142eckiego oraz kilku innych profesor\u00f3w Uniwersytetu Lwowskiego idea u\u017cywania j\u0119zyka polskiego w dydaktyce zyskiwa\u0142a coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 i ostatecznie zosta\u0142a oficjalnie przyj\u0119ta w latach 70. XIX wieku. Wyrazem uznania by\u0142o wybranie Ma\u0142eckiego w 1871 roku na rektora uczelni \u2013 jako pierwszego \u015bwieckiego rektora pochodzenia polskiego. U szczytu kariery naukowej, w 1873 roku, Ma\u0142ecki zrezygnowa\u0142 z kierowania katedr\u0105, rekomenduj\u0105c na to stanowisko swojego ucznia Romana Pilata (1846\u20131906).<\/p>

Pilat, kt\u00f3ry przez trzy dekady kierowa\u0142 Katedr\u0105 J\u0119zyka i Literatury Polskiej na Uniwersytecie Lwowskim, zas\u0142u\u017cy\u0142 sobie na miano tw\u00f3rcy \u201elwowskiej szko\u0142y polonistycznej\u201d. Sta\u0142 si\u0119 pionierem stosowania metod filologicznych w badaniach literaturoznawczych, w\u0142o\u017cy\u0142 wiele wysi\u0142ku w unowocze\u015bnienie procesu dydaktycznego, a w latach 1874\u20131875 jako pierwszy na Uniwersytecie Lwowskim wprowadzi\u0142 do programu nauczania zaj\u0119cia seminaryjne. Pilat cieszy\u0142 si\u0119 zas\u0142u\u017conym autorytetem w \u015brodowisku kulturalnym, przyja\u017ani\u0142 si\u0119 m.in. z Augustem Bielowskim (1806\u20131876) i Wincentym Polem (1807\u20131872). W 1886 roku wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 we Lwowie Towarzystwo Literackie im. A. Mickiewicza i zosta\u0142 jego pierwszym przewodnicz\u0105cym. W latach 1887\u20131902 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 redaktora naczelnego organu towarzystwa \u2013 czasopisma \u201eDzienniki Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza\u201d.<\/p>

Pilat rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 na Uniwersytecie Lwowskim jako docent prywatny ju\u017c w styczniu 1872 roku, nast\u0119pnie od 1874 roku pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki profesora Katedry J\u0119zyka i Literatury Polskiej, od 1876 roku by\u0142 profesorem nadzwyczajnym, a od 1879 \u2013 profesorem zwyczajnym. Wychowa\u0142 plejad\u0119 polonist\u00f3w, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a p\u00f3\u017aniej zatrudniona na Uniwersytecie Lwowskim: Franciszek Konarski (1857\u20131907), Bronis\u0142aw Gubrynowicz (1870\u20131933), Wiktor Hahn (1871\u20131959), Konstanty Wojciechowski (1872\u20131924), Eugeniusz Kucharski (1880\u20131952), Marian Szyjkowski (1883\u20131952).<\/p>

Ze wzgl\u0119du na stan zdrowia, w 1904 roku Pilat zrezygnowa\u0142 z pracy na uniwersytecie, rekomenduj\u0105c na stanowisko kierownika Katedry J\u0119zyka i Literatury Polskiej swojego ucznia Wilhelma Adolf\u0430 Bruchnalskiego (1859\u20131938), kt\u00f3ry ju\u017c od 1900 roku pracowa\u0142 tu jako docent prywatny. W 1904 roku Bruchnalski zosta\u0142 profesorem nadzwyczajnym, a trzy lata p\u00f3\u017aniej\u00a0 \u2013 profesorem zwyczajnym. Jego badania obejmowa\u0142y histori\u0119 literatury staropolskiej oraz literatury romantyzmu, zw\u0142aszcza tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Adama Mickiewicza, a tak\u017ce histori\u0119 polskiego dziennikarstwa i \u017cycia kulturalnego w Galicji w XIX wieku. Bruchnalski pracowa\u0142 na Uniwersytecie Lwowskim do 1931 roku.<\/p>

Na pocz\u0105tku XX wieku na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego powo\u0142ano drug\u0105 katedr\u0119 polonistyczn\u0105 \u2013 Katedr\u0119 Historii Literatury Polskiej, mianuj\u0105c 28 wrze\u015bnia 1903 roku jej kierownikiem i profesorem nadzwyczajnym Piotra Chmielowskiego (1848\u20131904), absolwenta Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej w Warszawie oraz\u00a0 Uniwersytetu w Lipsku. W latach 1882\u20131887 by\u0142 on redaktorem wp\u0142ywowego warszawskiego czasopisma \u201eAteneum\u201d, opublikowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c szereg prac z zakresu literaturoznawstwa. Chmielowski zmar\u0142 jednak przedwcze\u015bnie 22 kwietnia 1904 roku.<\/p>

Nowym kierownikiem Katedry Historii Literatury Polskiej w sierpniu 1904 roku zosta\u0142 J\u00f3zef Henryk Kallenbach (1861\u20131929), absolwent Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Do\u015bwiadczenie dydaktyczne zdobywa\u0142 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim (1888) oraz na Uniwersytecie we Fryburgu (1889\u20131901). Kierowa\u0142 Katedr\u0105 Historii Literatury Polskiej Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1904\u20131914, a nast\u0119pnie w latach 1916\u20131919. Kallenbach wprowadzi\u0142 do obiegu naukowego wiele dokument\u00f3w archiwalnych zwi\u0105zanych z wile\u0144skim okresem \u017cycia Mickiewicza. Podczas pracy na Uniwersytecie we Lwowie opublikowa\u0142 obszerne monografie po\u015bwi\u0119cone tw\u00f3rczo\u015bci Zygmunta Krasi\u0144skiego i Adama Mickiewicza oraz polskiej poezji pierwszej po\u0142owy XIX wieku; przygotowa\u0142 do druku i opublikowa\u0142 siedem tom\u00f3w dzie\u0142 Mickiewicza oraz dwa tomy list\u00f3w Krasi\u0144skiego do Augusta Cieszkowskiego.<\/p>

W okresie gdy Kallenbach, korzystaj\u0105c z urlopu naukowego, wyjecha\u0142 do Warszawy w celu prowadzenia bada\u0144 naukowych, jego tymczasowym zast\u0119pc\u0105 na Uniwersytecie Lwowskim zosta\u0142 Juliusz Kleiner (1886\u20131957), kt\u00f3ry od 1912 roku pracowa\u0142 na tej uczelni jako docent prywatny. Pe\u0142ni\u0142 on obowi\u0105zki kierownika Katedry Historii Literatury Polskiej w latach 1915\u20131916, a tak\u017ce po 1919 roku, kiedy to Kallenbach ostatecznie opu\u015bci\u0142 Lw\u00f3w.<\/p>

W austriackim okresie dziej\u00f3w Uniwersytetu Lwowskiego polonistyka rozwija\u0142a si\u0119 nie tylko w ramach dzia\u0142alno\u015bci Katedry J\u0119zyka i Literatury Polskiej oraz Katedry Historii Literatury Polskiej, lecz tak\u017ce w utworzonej w 1888 roku katedrze slawistycznej \u2013 Zak\u0142adzie Por\u00f3wnawczej Filologii J\u0119zyk\u00f3w S\u0142owia\u0144skich, Literatury i Sztuk\u0456. Pierwszym kierownikiem tej katedry zosta\u0142 znany slawista i etnolog Antoni Kalina (1846\u20131906), kt\u00f3rego zainteresowania naukowe obejmowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c polonistyk\u0119. Zdoby\u0142 gruntowne wykszta\u0142cenie na uniwersytetach we Wroc\u0142awiu, Berlinie, Halle, Pradze, Belgradzie i Sankt Petersburgu. Opublikowa\u0142 pierwszy tom Historii j\u0119zyka polskiego<\/em> (T. I.: Formy gramatyczne j\u0119zyka polskiego do ko\u0144ca XVIII w.<\/em> Lw\u00f3w, 1883) oraz opracowanie Mowa kaszubska jako narzecze j\u0119zyka polskiego<\/em> (Warszawa, 1893). Kolejnym kierownikiem katedry slawistycznej po Kalinie zosta\u0142 w 1908 roku Adam Kry\u0144ski (1844\u20131932), kt\u00f3ry kierowa\u0142 ni\u0105 do 1914 roku. Kry\u0144ski zdoby\u0142 wykszta\u0142cenie w Szkole Wy\u017cszej w Warszawie oraz na Uniwersytecie w Lipsku, przez d\u0142ugi czas pracowa\u0142 w Warszawie, gdzie wraz z Janem Kar\u0142owiczem (1836\u20131903) i W\u0142adys\u0142awem Nied\u017awiedzkim (1849\u20131930) tworzy\u0142 S\u0142ownik j\u0119zyka polskiego<\/em> (Warszawa, 1900\u20131927). W latach 1917\u20131920 ostatnim w okresie austriackim Uniwersytetu Lwowskiego profesorem Katedry J\u0119zyka Polskiego i J\u0119zyk\u00f3w S\u0142owia\u0144skich (tak w tym czasie nazywa\u0142a si\u0119 katedra slawistyki) by\u0142 znany slawista i dialektolog Kazimierz Nitsch (1874\u20131958).<\/p>

W styczniu 1908 roku na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego utworzono, specjalnie dla wybitnego pisarza i t\u0142umacza Jana Kasprowicza (1860\u20131926), Katedr\u0119 Literaturoznawstwa Por\u00f3wnawczego. Decyzja o zaproszeniu Kasprowicza do prowadzenia zaj\u0119\u0107 na uniwersytecie wynika\u0142a z jego osi\u0105gni\u0119\u0107 i do\u015bwiadcze\u0144 jako t\u0142umacza. Kasprowicz rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w maju 1909 roku. W latach 1909\u20131912 by\u0142 profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Lwowskiego, a w latach 1912\u20131923 \u2013 profesorem zwyczajnym.<\/p>

Zatem na Uniwersytecie Franciszka\u0144skim polonistyk\u0119 reprezentowa\u0142a jedna, a p\u00f3\u017aniej dwie katedry polonistyczne. Ponadto badania w zakresie filologii polskiej rozwijane by\u0142y w ramach Katedry Literaturoznawstwa Por\u00f3wnawczego oraz slawistycznej Katedry J\u0119zyka Polskiego i J\u0119zyk\u00f3w S\u0142owia\u0144skich (kt\u00f3ra nb<\/em>. zawiera\u0142a okre\u015blenie \u201ej\u0119zyk polski\u201d w swojej nazwie). Ju\u017c pod koniec XIX wieku Uniwersytet Lwowski sta\u0142 si\u0119 renomowanym i uznawanym o\u015brodkiem bada\u0144 polonistycznych oraz popularyzacji kultury polskiej. Najwi\u0119kszy wk\u0142ad w rozw\u00f3j polonistyki na Uniwersytecie Lwowskim w latach 1826\u20131918 wnie\u015bli profesorowie Ma\u0142ecki, Pilat i Bruchnalski, kt\u00f3rzy pracowali na uczelni przez d\u0142ugi czas. Opr\u00f3cz nich na pocz\u0105tku XX wieku na Uniwersytecie Lwowskim przez pewien czas pracowali znani badacze, kt\u00f3rych kariera naukowa by\u0142a w wi\u0119kszym stopniu zwi\u0105zana z innymi o\u015brodkami uniwersyteckimi na ziemiach polskich: Chmielowski, Kallenbach, Kry\u0144ski, Nitsch, Gubrynowicz, Hahn, Wojciechowski.<\/p>

\u0410\u043b\u043b\u0430 \u041a\u0440\u0430\u0432\u0447\u0443\u043a<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t1919\u20131939 >>\n<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t 1946\u20132004 >>\n<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t 2004\u20132026 >>\n<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n<\/div>\n\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia polonistyki lwowskiej Lata 1826\u20131918 Na Uniwersytecie Franciszka\u0144skim 4 listopada 1817 roku cesarz Cesarstwa Austriackiego Franciszek I podpisa\u0142 reskrypt w sprawie utworzenia na Uniwersytecie Lwowskim katedry polonistycznej. Katedra J\u0119zyka i Literatury Polskiej rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 dopiero w 1826 roku, gdy 9 stycznia, w wyniku otwartego konkursu, na stanowisko profesora (kierownika) katedry zosta\u0142 mianowany Miko\u0142aj Michalewicz (1792\u20131846), Rusin (Ukrainiec) z pochodzenia, absolwent Wydzia\u0142u Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego. Stanowisko to Michalewicz uzyska\u0142 dzi\u0119ki protekcji ksi\u0119cia Henryka Lubomirskiego (1777\u20131850) oraz hrabiego J\u00f3zefa Maksymiliana Ossoli\u0144skiego (1748\u20131826), u kt\u00f3rych wcze\u015bniej pracowa\u0142 jako bibliotekarz. W latach 1826\u20131844 Michalewicz wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie Lwowskim histori\u0119 literatury polskiej, gramatyk\u0119 j\u0119zyka polskiego, a przez pewien czas r\u00f3wnie\u017c stylistyk\u0119 i retoryk\u0119. W latach 1840\u20131843 przygotowywa\u0142 materia\u0142y do gramatyki historycznej j\u0119zyka polskiego, kt\u00f3rej jednak nie opublikowa\u0142. Wyk\u0142ady Michalewicza cieszy\u0142y si\u0119 umiarkowan\u0105 popularno\u015bci\u0105 \u2013 w 1843 roku na jego kurs z historii literatury polskiej zapisa\u0142 si\u0119 zaledwie jeden student. W listopadzie 1844 roku Michalewicz powa\u017cnie zachorowa\u0142, co zmusi\u0142o go do rezygnacji z nauczania. Po odej\u015bciu Michalewicza z uczelni obowi\u0105zki profesora Katedry J\u0119zyka i Literatury Polskiej przej\u0105\u0142 Jan Kanty Szlachtowski (1816\u20131871), kolejny absolwent Wydzia\u0142u Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego, kt\u00f3ry pod koniec 1847 roku uzyska\u0142 nominacj\u0119 na profesora nadzwyczajnego. Prowadzi\u0142 zaj\u0119cia z literatury polskiej, historii wymowy oraz polskiej poezji. Stanowisko uniwersyteckie Szlachtowski \u0142\u0105czy\u0142 z funkcj\u0105 kustosza Zak\u0142adu Naukowego im. Ossoli\u0144skich. Na \u0142amach \u00a0\u201eCzasopisma Biblioteki Ossoli\u0144skich\u201d oraz \u201ePami\u0119tnika Literackiego\u201d publikowa\u0142 artyku\u0142y z zakresu historii literatury polskiej, historii sztuki i filozofii. Podczas Wiosny Lud\u00f3w (1848) we Lwowie Szlachtowski zezwoli\u0142 na wykorzystanie drukarni Zak\u0142adu Ossoli\u0144skich do wydawania ulotek pozarz\u0105dowych, co narazi\u0142o go na konflikt z w\u0142adzami. Z powod\u00f3w politycznych 30 marca 1852 roku zosta\u0142 zwolniony z uniwersytetu; w latach 1852\u20131856 katedra nie funkcjonowa\u0142a. \u00a0 W sierpniu 1856 roku Katedr\u0119 J\u0119zyka i Literatury Polskiej obj\u0105\u0142 Antoni J\u00f3zef Ma\u0142ecki (1821\u20131913), absolwent Uniwersytetu Berli\u0144skiego, sprowadzony do Lwowa z inicjatywy ministra o\u015bwiaty Cesarstwa Austriackiego, hrabiego Leopolda von Thun und Hohenstein (1811\u20131888). Zanim Ma\u0142ecki przyby\u0142 do Lwowa, wyk\u0142ada\u0142 na uniwersytetach w Krakowie (1850\u20131852) i Innsbrucku (1854\u20131856). W latach 1856\u20131865 zajmowa\u0142 na Uniwersytecie Lwowskim stanowisko profesora nadzwyczajnego, a w latach 1865\u20131873 \u2013 profesora zwyczajnego. Prowadzi\u0142 intensywne badania z zakresu j\u0119zykoznawstwa, historii polskiego romantyzmu oraz historii Polski w okresie \u015bredniowiecza. Monografia o Juliuszu S\u0142owackim pi\u00f3ra Ma\u0142eckiego (1866\u20131867) na d\u0142ugie lata wyznaczy\u0142a standard w dziedzinie biografii literackich. Wprowadzi\u0142 do obiegu naukowego nowe \u017ar\u00f3d\u0142a do badania \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci S\u0142owackiego, a tak\u017ce opublikowa\u0142 nieznane wcze\u015bniej utwory pisarza. Stworzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c dwa podr\u0119czniki gramatyki j\u0119zyka polskiego, kt\u00f3re doczeka\u0142y si\u0119 wielu wznowie\u0144 i by\u0142y u\u017cywane w gimnazjach oraz szko\u0142ach realnych w Galicji przez ponad p\u00f3\u0142 wieku. Ma\u0142ecki wni\u00f3s\u0142 istotny wk\u0142ad w polonizacj\u0119 procesu dydaktycznego na Uniwersytecie Lwowskim. Po podj\u0119ciu pracy w tej uczelni zastrzeg\u0142 sobie prawo do prowadzenia wyk\u0142ad\u00f3w w j\u0119zyku polskim. Dzi\u0119ki staraniom Ma\u0142eckiego oraz kilku innych profesor\u00f3w Uniwersytetu Lwowskiego idea u\u017cywania j\u0119zyka polskiego w dydaktyce zyskiwa\u0142a coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 i ostatecznie zosta\u0142a oficjalnie przyj\u0119ta w latach 70. XIX wieku. Wyrazem uznania by\u0142o wybranie Ma\u0142eckiego w 1871 roku na rektora uczelni \u2013 jako pierwszego \u015bwieckiego rektora pochodzenia polskiego. U szczytu kariery naukowej, w 1873 roku, Ma\u0142ecki zrezygnowa\u0142 z kierowania katedr\u0105, rekomenduj\u0105c na to stanowisko swojego ucznia Romana Pilata (1846\u20131906). Pilat, kt\u00f3ry przez trzy dekady kierowa\u0142 Katedr\u0105 J\u0119zyka i Literatury Polskiej na Uniwersytecie Lwowskim, zas\u0142u\u017cy\u0142 sobie na miano tw\u00f3rcy \u201elwowskiej szko\u0142y polonistycznej\u201d. Sta\u0142 si\u0119 pionierem stosowania metod filologicznych w badaniach literaturoznawczych, w\u0142o\u017cy\u0142 wiele wysi\u0142ku w unowocze\u015bnienie procesu dydaktycznego, a w latach 1874\u20131875 jako pierwszy na Uniwersytecie Lwowskim wprowadzi\u0142 do programu nauczania zaj\u0119cia seminaryjne. Pilat cieszy\u0142 si\u0119 zas\u0142u\u017conym autorytetem w \u015brodowisku kulturalnym, przyja\u017ani\u0142 si\u0119 m.in. z Augustem Bielowskim (1806\u20131876) i Wincentym Polem (1807\u20131872). W 1886 roku wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 we Lwowie Towarzystwo Literackie im. A. Mickiewicza i zosta\u0142 jego pierwszym przewodnicz\u0105cym. W latach 1887\u20131902 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 redaktora naczelnego organu towarzystwa \u2013 czasopisma \u201eDzienniki Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza\u201d. Pilat rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 na Uniwersytecie Lwowskim jako docent prywatny ju\u017c w styczniu 1872 roku, nast\u0119pnie od 1874 roku pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki profesora Katedry J\u0119zyka i Literatury Polskiej, od 1876 roku by\u0142 profesorem nadzwyczajnym, a od 1879 \u2013 profesorem zwyczajnym. Wychowa\u0142 plejad\u0119 polonist\u00f3w, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a p\u00f3\u017aniej zatrudniona na Uniwersytecie Lwowskim: Franciszek Konarski (1857\u20131907), Bronis\u0142aw Gubrynowicz (1870\u20131933), Wiktor Hahn (1871\u20131959), Konstanty Wojciechowski (1872\u20131924), Eugeniusz Kucharski (1880\u20131952), Marian Szyjkowski (1883\u20131952). Ze wzgl\u0119du na stan zdrowia, w 1904 roku Pilat zrezygnowa\u0142 z pracy na uniwersytecie, rekomenduj\u0105c na stanowisko kierownika Katedry J\u0119zyka i Literatury Polskiej swojego ucznia Wilhelma Adolf\u0430 Bruchnalskiego (1859\u20131938), kt\u00f3ry ju\u017c od 1900 roku pracowa\u0142 tu jako docent prywatny. W 1904 roku Bruchnalski zosta\u0142 profesorem nadzwyczajnym, a trzy lata p\u00f3\u017aniej\u00a0 \u2013 profesorem zwyczajnym. Jego badania obejmowa\u0142y histori\u0119 literatury staropolskiej oraz literatury romantyzmu, zw\u0142aszcza tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Adama Mickiewicza, a tak\u017ce histori\u0119 polskiego dziennikarstwa i \u017cycia kulturalnego w Galicji w XIX wieku. Bruchnalski pracowa\u0142 na Uniwersytecie Lwowskim do 1931 roku. Na pocz\u0105tku XX wieku na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego powo\u0142ano drug\u0105 katedr\u0119 polonistyczn\u0105 \u2013 Katedr\u0119 Historii Literatury Polskiej, mianuj\u0105c 28 wrze\u015bnia 1903 roku jej kierownikiem i profesorem nadzwyczajnym Piotra Chmielowskiego (1848\u20131904), absolwenta Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej w Warszawie oraz\u00a0 Uniwersytetu w Lipsku. W latach 1882\u20131887 by\u0142 on redaktorem wp\u0142ywowego warszawskiego czasopisma \u201eAteneum\u201d, opublikowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c szereg prac z zakresu literaturoznawstwa. Chmielowski zmar\u0142 jednak przedwcze\u015bnie 22 kwietnia 1904 roku. Nowym kierownikiem Katedry Historii Literatury Polskiej w sierpniu 1904 roku zosta\u0142 J\u00f3zef Henryk Kallenbach (1861\u20131929), absolwent Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Do\u015bwiadczenie dydaktyczne zdobywa\u0142 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim (1888) oraz na Uniwersytecie we Fryburgu (1889\u20131901). Kierowa\u0142 Katedr\u0105 Historii Literatury Polskiej Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1904\u20131914, a nast\u0119pnie w latach 1916\u20131919. Kallenbach wprowadzi\u0142 do obiegu naukowego wiele dokument\u00f3w archiwalnych zwi\u0105zanych z wile\u0144skim okresem \u017cycia Mickiewicza. Podczas pracy na Uniwersytecie we Lwowie opublikowa\u0142 obszerne monografie po\u015bwi\u0119cone tw\u00f3rczo\u015bci Zygmunta Krasi\u0144skiego i Adama Mickiewicza oraz polskiej poezji pierwszej po\u0142owy XIX wieku; przygotowa\u0142 do druku i opublikowa\u0142 siedem tom\u00f3w dzie\u0142 Mickiewicza oraz dwa tomy list\u00f3w Krasi\u0144skiego do Augusta Cieszkowskiego. W okresie gdy Kallenbach, korzystaj\u0105c z urlopu naukowego, wyjecha\u0142 do Warszawy w celu prowadzenia bada\u0144 naukowych, jego tymczasowym zast\u0119pc\u0105 na Uniwersytecie Lwowskim zosta\u0142 Juliusz Kleiner (1886\u20131957), kt\u00f3ry od 1912 roku pracowa\u0142 na tej uczelni jako docent prywatny. Pe\u0142ni\u0142 on obowi\u0105zki kierownika Katedry Historii Literatury Polskiej w latach 1915\u20131916, a tak\u017ce po 1919 roku, kiedy to Kallenbach ostatecznie opu\u015bci\u0142 Lw\u00f3w. W austriackim okresie dziej\u00f3w Uniwersytetu Lwowskiego polonistyka rozwija\u0142a<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-592","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/592","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=592"}],"version-history":[{"count":214,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3531,"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/592\/revisions\/3531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polonistykalwowska.ijppan.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}